Shoqëria mëmë dhe filialet
Shoqëria mëmë është subjekti që kontrollon një ose më shumë subjekte të tjera. Një filial është subjekt i kontrolluar prej saj. Marrëdhënia vlerësohet nga të drejtat dhe rrethanat, jo vetëm nga emri që përdorin shoqëritë.
Një grup mund të ketë filiale në veprimtari ose vende të ndryshme. Struktura mund të përfshijë edhe shoqëri që kontrollohen përmes një filiali tjetër. Për të kuptuar përbërjen e grupit, shiko shënimet dhe dokumentet e tij.
Çfarë është kontrolli?
Për të përcaktuar kontrollin sipas SNRF 10, shihet kush drejton vendimet kryesore, kush ndikohet nga rezultatet dhe nëse mund t’i përdorë të drejtat e vendimmarrjes për të ndikuar ato rezultate. Kjo përcakton nëse një shoqëri është filial për raportim.
Numri i aksioneve ose votave është një fakt i rëndësishëm, por nuk zgjidh automatikisht çdo rast. Të drejtat e palëve të tjera dhe marrëveshjet mund të ndikojnë vendimmarrjen dhe duhen shqyrtuar së bashku.
Një shembull i thjeshtë
Imagjino shoqërinë A, e cila kontrollon shoqëritë B dhe C. A është mëma, ndërsa B dhe C janë filiale. Së bashku ato formojnë një grup për këtë shembull, edhe pse secila mund të ketë kontrata dhe detyrime të veta.
Nëse B shet mallra te C, ai është një transaksion brenda grupit. Kur përgatiten pasqyrat e konsoliduara, transaksione të tilla zakonisht eliminohen sipas kërkesave përkatëse, që grupi të mos paraqitet sikur i ka shitur vetes mallra si klient i jashtëm.
Çfarë janë pasqyrat e konsoliduara?
Pasqyrat e konsoliduara paraqesin aktivet, detyrimet, kapitalin, të ardhurat, shpenzimet dhe flukset e parasë së mëmës dhe filialeve si ato të një njësie të vetme ekonomike. Ato ndihmojnë lexuesin të shohë aktivitetin e grupit në tërësi.
Konsolidimi nuk është thjesht mbledhje mekanike e çdo shifre. Duhet të merren parasysh transaksionet e brendshme, pjesëmarrjet dhe rregullimet e kërkuara nga standardet. Në disa rrethana mund të ketë përjashtime që kërkojnë analizë.
Pasqyrat e grupit dhe të një shoqërie
Pasqyrat e një shoqërie të veçantë dhe ato të grupit përgjigjen për pyetje të ndryshme. Të parat paraqesin informacionin e subjektit përkatës sipas bazës së përdorur; të dytat synojnë pamjen e bashkuar të mëmës dhe filialeve.
Prandaj, para se të krahasosh borxhin ose fitimin, shiko titullin e raportit, periudhën dhe cilat subjekte janë përfshirë. Një shifër e konsoliduar nuk duhet marrë automatikisht si detyrim personal i çdo shoqërie të grupit. Për një riorganizim që i veçon këto veprimtari, shih si funksionon ndarja e një biznesi.
Çfarë duhet të kontrollosh?
Shiko listën e filialeve, vendet ku operojnë, ndryshimet në strukturë dhe shënimet për pjesëmarrjet. Pyet nëse një filial është blerë, shitur ose përfshirë gjatë periudhës, sepse kjo mund ta bëjë krahasimin me vitin e mëparshëm më të vështirë.
Lexo gjithashtu informacionin për borxhet, garancitë dhe transaksionet me palë të lidhura. Përfundimi për përgjegjësinë ligjore ose rrezikun e një kredie kërkon kontratat dhe analizën e rastit.
Pyetje të shpeshta
A janë të gjitha shoqëritë me emër të ngjashëm një grup?
Jo. Lidhja e raportimit varet nga kontrolli dhe faktet përkatëse.
A është një grup një shoqëri e vetme ligjore?
Jo. Mund të ketë disa shoqëri me kontrata dhe detyrime të veçanta, edhe kur pasqyrat financiare i paraqesin së bashku.