Çfarë është një filial?

Si lidhet filiali me shoqërinë mëmë?

Shoqëria mëmë ka të drejta që e lejojnë të drejtojë veprimtaritë kryesore të filialit. Për të pasur kontroll sipas IFRS 10, ajo duhet edhe të përfitojë ose të humbasë nga rezultatet e filialit dhe të mund të ndikojë në to përmes këtyre të drejtave.

Filiali mund të jetë një subjekt ligjor më vete, me kontratat dhe veprimtarinë e tij. Përgjegjësitë juridike dhe financiare të palëve duhen parë në dokumentet dhe ligjin përkatës.

Një shembull i thjeshtë

Imagjino shoqërinë A që zotëron aksione në shoqërinë B dhe ka të drejta që i japin kontroll mbi vendimet e saj të rëndësishme. Nëse plotësohen kushtet e kontrollit, B është filial i A për këtë shembull.

Përqindja e aksioneve është një fakt i rëndësishëm, por përfundimi nuk duhet nxjerrë vetëm nga një numër. Marrëveshjet dhe të drejtat e palëve të tjera mund të kenë ndikim në vlerësimin konkret.

Filial dhe degë: cili është dallimi?

Në gjuhën e përditshme, fjala filial përdoret ndonjëherë edhe për një zyrë ose degë të një banke. Në raportimin financiar, fjala angleze subsidiary i referohet një shoqërie të kontrolluar nga një shoqëri tjetër, që quhet mëma.

Një degë mund të jetë pjesë e të njëjtit subjekt që ushtron aktivitet në një vend tjetër, ndërsa një filial mund të jetë subjekt i veçantë. Për statusin e një institucioni konkret, kontrollo regjistrimin dhe informacionin zyrtar.

Çfarë janë pasqyrat e konsoliduara?

IFRS 10 trajton pasqyrat e konsoliduara kur një subjekt kontrollon të tjerë. Këto paraqesin aktivet, detyrimet, kapitalin, të ardhurat, shpenzimet dhe flukset e parasë së mëmës dhe filialeve si të një njësie ekonomike.

Konsolidimi është mënyrë raportimi dhe nuk do të thotë se të gjitha shoqëritë bëhen një person juridik. Standardi përmban edhe kushte dhe përjashtime që duhen shqyrtuar për rastin konkret.

Në një shembull të thjeshtuar, shoqëria mëmë raporton 1.1 milion lekë shitje, ku përfshihen 100,000 lekë mallra të shitura filialit. Filiali raporton 500,000 lekë shitje te klientë jashtë grupit. Në përmbledhjen e grupit, shitja e brendshme 100,000 lekë hiqet për të mos u numëruar si shitje ndaj një klienti të jashtëm.

Sipas këtyre supozimeve, shitjet e paraqitura për grupin do të ishin 1.5 milion lekë. Konsolidimi i plotë mund të kërkojë edhe rregullime të tjera për transaksionet dhe gjendjet brenda grupit; ky shembull nuk i llogarit ato.

A duhet mëma të zotërojë çdo aksion?

Jo domosdoshmërisht. Një subjekt mund të kontrollohet edhe kur palë të tjera mbajnë pjesë të kapitalit. Vlerësimi varet nga të drejtat dhe rrethanat sipas standardit të zbatueshëm.

Kur ka pronarë të tjerë, raporti mund të paraqesë interesat e tyre sipas kërkesave përkatëse. Lexo shënimet për përqindjen e pjesëmarrjes dhe ndryshimet gjatë periudhës.

Çfarë të kontrollosh në raport?

Kontrollo listën e filialeve, pjesën që zotëron mëma dhe blerjet ose shitjet e kryera gjatë vitit. Nëse një filial është blerë në mes të vitit, raporti i grupit mund të përfshijë vetëm rezultatet nga ajo datë.

Dallo pasqyrat e grupit nga ato të një shoqërie të vetme. Një borxh i paraqitur në raportin e grupit nuk tregon vetë se çdo shoqëri është ligjërisht përgjegjëse për të. Shiko edhe kufizimet mbi kalimin e parave mes shoqërive.