Nga mund të vijë financimi?
Një person mund të përdorë kursimet, një kredi ose një kombinim të tyre për një blerje. Një biznes mund të përdorë para të krijuara nga veprimtaria, kontribute të pronarëve ose hua, sipas mundësive dhe kushteve të tij.
Çdo burim ka pasoja të ndryshme. Një kredi zakonisht duhet kthyer me interes dhe sipas një afati, ndërsa kapitali i dhënë nga pronarët lidhet me pronësinë dhe të drejtat e përcaktuara në marrëveshje. Një formë tjetër, më e ndërlikuar, është kanali financiar (conduit), që lidh financimin nga investitorët me blerjen ose financimin e aktiveve.
Një shembull i thjeshtë
Imagjino se një pajisje kushton 1,000,000 lekë. Një biznes përdor 400,000 lekë nga fondet e veta dhe merr 600,000 lekë kredi. Këto shuma financojnë çmimin e pajisjes në shembull, pa përfshirë tarifa ose kosto të tjera.
Kredia duhet të shqyrtohet edhe për interesin, afatin, tarifat dhe këstet. Fakti që biznesi siguron shumën për blerjen nuk garanton vetvetiu se do t’i përballojë pagesat e ardhshme.
Financimi i një fondi për punonjësit
Fjala funding përdoret edhe për kontributet që një punëdhënës dhe, ndonjëherë, punonjësit derdhin në një fond të veçantë. Paratë synojnë të mbulojnë përfitime të ardhshme, si pensionet pas përfundimit të punës. Ky është një nga kuptimet e termit në kontabilitet.
IAS 19 dallon lloje të ndryshme planesh për përfitimet pas punësimit. Kushtet e planit përcaktojnë çfarë kontributesh ose detyrimesh ka punëdhënësi; një fond i financuar nuk duhet supozuar automatikisht pa rrezik ose gjithmonë i mjaftueshëm.
Kredi apo kapital?
Me kredi, huamarrësi ka një detyrim për shlyerje sipas kontratës. Një kontribut në kapital mund t’i japë investitorit një pjesë pronësie ose të drejta të tjera. Pagesat dhe rreziqet nuk janë të njëjta.
Për një biznes, vendimi mund të ndikojë fluksin e parasë, kontrollin dhe ndarjen e rezultateve. Lexo marrëveshjen dhe kupto çfarë ndodh nëse të ardhurat janë më të ulëta nga sa pritej.
Çfarë të kontrollosh te një financim me kredi?
Krahaso shumën që merr, monedhën, afatin, interesin fillestar e atë pasues dhe tarifat. Kërko normën efektive të interesit (NEI), që shpreh koston si përqindje vjetore, dhe një plan me këstet që do të paguash. Sqaro edhe nëse duhet të ofrosh një pasuri si garanci, pra kolateral. Nëse në të njëjtën kredi marrin pjesë disa huadhënës, shpjegimi i sindikimit të kredisë sqaron si organizohet kjo marrëdhënie.
Nëse të ardhurat janë në lekë dhe kredia në euro, ndryshimet e kursit mund të ndikojnë sa lekë duhen për çdo pagesë. Kontrollo edhe kushtet për vonesën dhe shlyerjen përpara afatit.
Si vlerësohet mundësia e pagesës?
Përgatit një buxhet me të ardhurat dhe shpenzimet e zakonshme, por edhe me pagesat që ndodhin vetëm disa herë në vit. Krahaso disa skenarë, përfshirë një periudhë me të ardhura më të ulëta ose interes më të lartë. Për një biznes, përfshi edhe pagesat ndaj furnitorëve dhe kohën kur klientët pritet të paguajnë, sepse fitimi i raportuar nuk është gjithmonë para e disponueshme menjëherë për pagesat e biznesit.
Mbaj parasysh nevojën për rezervë dhe shpenzime të papritura. Një këst që duket i përballueshëm sot mund të bëhet më i vështirë nëse ndryshojnë rrethanat ose norma e interesit.
Pyetje të shpeshta
A është financimi gjithmonë kredi?
Jo. Mund të vijë edhe nga kursimet, kapitali i pronarëve ose burime të tjera.
A e tregon një ofertë financimi vetëm kësti mujor?
Jo. Kontrollo shumën totale, tarifat, afatin, monedhën dhe kushtet e marrëveshjes.