Kapitali në një biznes
Një biznes ka nevojë për burime për të blerë mallra, paguar shpenzime ose investuar në pajisje. Këto burime mund të vijnë nga pronarët, nga fitimet e mbajtura në biznes ose nga financime të jashtme.
Për shembull, një punishte mund të përdorë para për të blerë materiale dhe një makineri për të prodhuar. Paratë dhe pajisjet shërbejnë për veprimtarinë, por në pasqyrat financiare klasifikohen dhe maten sipas natyrës dhe rregullave përkatëse.
Kapitali neto dhe borxhi
Kapitali neto në bilanc është pjesa që mbetet nga aktivet pasi zbriten detyrimet. Ai përfaqëson pjesën e pronarëve në biznes. Një kredi, nga ana tjetër, është borxh që duhet kthyer sipas marrëveshjes.
Në një shembull ilustrues, një biznes ka aktive prej 10 milionë lekësh dhe detyrime prej 4 milionë lekësh. Kapitali neto është 6 milionë lekë. Kjo nuk do të thotë se biznesi ka 6 milionë lekë para të gatshme: aktivet mund të përfshijnë pajisje dhe mallra.
Kapitali qarkullues
Kapitali qarkullues përdoret shpesh për të kuptuar marrëdhënien midis aktiveve afatshkurtra dhe detyrimeve afatshkurtra. Një llogaritje e zakonshme zbret detyrimet afatshkurtra nga aktivet afatshkurtra. Kontrollo gjithmonë cilët zëra përfshihen në llogaritjen që po lexon.
Shembull ilustrues: aktive afatshkurtra 3 milionë lekë minus detyrime afatshkurtra 2 milionë lekë japin kapital qarkullues 1 milion lekë. Kjo nuk garanton se çdo pagesë mund të bëhet sot, sepse mallrat dhe faturat e paarkëtuara mund të kërkojnë kohë për t’u kthyer në para.
Kapital nga pronarët apo kredi?
Një pronar mund të kontribuojë para ose pasuri në biznes sipas formës dhe rregullave përkatëse. Një institucion financiar mund të ofrojë kredi, e cila ka kushte për interesin, afatin dhe pagesat. Të dyja mënyrat ndikojnë ndryshe përgjegjësitë dhe financat e biznesit.
Para një kredie, pyet për këstin, interesin, tarifat, garancinë dhe koston totale. Vlerëso nëse të ardhurat dhe paratë që hyjnë në biznes mund të mbulojnë pagesat edhe kur shitjet janë më të ulëta.
Kapitali nuk është gjithmonë vetëm para
Në një bisedë të zakonshme, dikush mund ta përdorë fjalën kapital për fondet në dispozicion. Në një bilanc, kapitali neto ka një kuptim më të përcaktuar. Pajisjet, inventari dhe paratë janë aktive të ndryshme, me përdorime dhe mundësi shitjeje të ndryshme.
Prandaj pyet çfarë kuptimi ka termi në dokumentin që lexon. Nëse po shqyrton pasqyrat e një biznesi, shiko bilancin dhe shënimet që tregojnë përbërjen e aktiveve dhe detyrimeve.
Pyetje të shpeshta
A është kapitali i pronarëve gjithmonë i garantuar?
Jo. Vlera e interesit të pronarëve mund të ndikohet nga fitimet, humbjet dhe ndryshimet në biznes.
A është kredia kapital?
Në gjuhë të përgjithshme mund të dëgjosh shprehjen kapital i marrë hua, por kredia mbetet një detyrim. Në raportim është e rëndësishme të dallosh borxhin nga kapitali neto.
Çfarë të kontrollosh para vendimit?
Krahaso burimet në dispozicion me shpenzimet e pritshme dhe datat e pagesave. Një makineri mund të jetë e vlefshme, por nuk paguan një faturë pa u shitur ose pa krijuar të ardhura nga përdorimi.
Nëse kapitali qarkullues duket i mjaftueshëm, kontrollo edhe afatet: kur do të paguajnë klientët dhe kur duhen paguar furnitorët? Kjo tregon nëse biznesi do të ketë para në momentin që i nevojiten.