Si ndahet një biznes në segmente?
Një kompani mund të ofrojë produkte të ndryshme ose të veprojë në disa tregje. Drejtuesit mund t’i ndjekin këto pjesë veçmas për të parë si ecin dhe si të shpërndajnë burimet. Segmentet mund të lidhen me llojin e shërbimit, klientët ose zona të ndryshme.
Për shembull, një bankë mund ta organizojë analizën e brendshme rreth shërbimeve për individë dhe atyre për biznese. Kjo është vetëm një mundësi: ndarja reale varet nga mënyra si drejtohet dhe raporton institucioni.
Çfarë e dallon një segment operativ?
Sipas IFRS 8, një segment operativ është pjesë e një subjekti që kryen veprimtari nga të cilat mund të ketë të ardhura dhe shpenzime. Rezultatet e tij shqyrtohen rregullisht nga vendimmarrësi kryesor për të vlerësuar ecurinë dhe për të ndarë burimet.
Për atë pjesë duhet gjithashtu të ketë informacion financiar të veçantë. Një emër në faqen e kompanisë ose një linjë produktesh nuk është automatikisht segment operativ për qëllime të standardit; duhen shqyrtuar kriteret dhe mënyra e drejtimit.
Një shembull i thjeshtë
Imagjino një kompani që shet ushqime dhe pajisje shtëpiake. Drejtuesit marrin rregullisht raporte të ndara për të ardhurat dhe shpenzimet e secilës veprimtari dhe vendosin veçmas për investimet e tyre. Kjo mund të jetë pikënisje për analizimin e dy segmenteve.
Shembull ilustrues: ushqimet sjellin 6 milionë lekë dhe pajisjet 4 milionë lekë të ardhura për të njëjtën periudhë. Pa shitje ndërmjet segmenteve ose korrigjime të tjera, totali është 10 milionë lekë. Për fitimin duhen zbritur edhe shpenzimet.
Pse shërben informacioni sipas segmenteve?
Totali i një kompanie mund të fshehë ndryshime midis veprimtarive të saj. Njëra pjesë mund të jetë në rritje, ndërsa një tjetër mund të ketë shpenzime më të larta. Informacioni i ndarë mund ta ndihmojë lexuesin të kuptojë më mirë burimet e rezultatit.
Ai ndihmon edhe në shqyrtimin e rreziqeve: produkte, klientë ose zona të ndryshme mund të ndikohen ndryshe nga kushtet ekonomike. Megjithatë, shifrat e një viti nuk parashikojnë me siguri rezultatet e ardhshme.
Ku gjenden këto të dhëna?
Kur kërkohet, informacioni për segmentet zakonisht gjendet në shënimet e pasqyrave financiare. IFRS 8 trajton raportimin e segmenteve operative për subjektet brenda fushës së tij, si edhe disa informacione për produkte, zona dhe klientë kryesorë.
Jo çdo biznes ka të njëjtat detyrime raportimi dhe jo çdo segment i brendshëm paraqitet veçmas. Shënimet shpjegojnë cilat pjesë janë bashkuar dhe cilat janë raportuar më vete.
Si t’i krahasosh shifrat?
Shiko cilat veprimtari përfshihen, për cilën periudhë raportohen dhe si përcaktohet rezultati i secilit segment. Kompani të ndryshme mund t’i ndajnë veprimtaritë ose t’i matin rezultatet ndryshe, ndaj emra të ngjashëm nuk sigurojnë krahasim të drejtpërdrejtë.
Lexo edhe rakordimin, pra shpjegimin se si shumat e segmenteve japin totalin e raportit. Kostot e përbashkëta dhe shitjet ndërmjet pjesëve mund të kërkojnë korrigjime përpara mbledhjes.
Pyetje të shpeshta
A është segmenti e njëjta gjë me një kompani të veçantë?
Jo domosdoshmërisht. Ai mund të jetë një pjesë e veprimtarisë brenda të njëjtit subjekt.
A është segmenti me më shumë të ardhura më fitimprurësi?
Jo domosdoshmërisht. Një segment mund të shesë shumë, por të ketë edhe kosto më të larta. Krahaso të ardhurat dhe shpenzimet me të njëjtën mënyrë matjeje.