Çfarë është metoda LIFO?

Si funksionon LIFO?

Një biznes mund të blejë të njëjtin mall në kohë të ndryshme dhe me çmime të ndryshme. Kur një pjesë shitet, duhet përcaktuar çfarë kostoje i atribuohet mallit të shitur dhe çfarë kostoje mbetet në inventar. LIFO përdor fillimisht kostot më të fundit.

Kjo është një mënyrë llogaritjeje, jo domosdoshmërisht përshkrim i lëvizjes fizike të mallrave. Një dyqan mund t’i shesë fizikisht produktet e vjetra të parat, ndërsa një metodë kontabël përdor një supozim tjetër për kostot.

Shembull ilustrues me numra

Supozo se një dyqan blen 10 njësi me nga 100 lekë dhe më pas 10 njësi të tjera me nga 120 lekë. Ai shet 10 njësi. Sipas supozimit LIFO, kostoja e njësive të shitura në këtë shembull është 10 herë 120, pra 1,200 lekë.

Dhjetë njësitë që mbeten në llogaritje mbartin koston më të vjetër, gjithsej 1,000 lekë. Shembulli është i thjeshtuar: nuk përfshin shpenzime të tjera, zbritje apo rënie të vlerës dhe nuk përcakton metodën e lejuar për një biznes.

Cili është dallimi nga FIFO?

FIFO do të thotë first in, first out: kostot më të hershme caktohen të parat te mallrat e shitura. Në të njëjtin shembull, kostoja FIFO e 10 njësive të shitura do të ishte 1,000 lekë, ndërsa 10 njësitë e mbetura do të kishin kosto 1,200 lekë.

Kur çmimet ndryshojnë, zgjedhja e formulës ndikon shpërndarjen e kostove midis shitjeve dhe inventarit. Ajo mund të ndikojë edhe rezultatin e raportuar, por efekti varet nga lëvizjet e çmimeve dhe të sasive gjatë periudhës.

Vazhdojmë shembullin e mësipërm: nëse 10 njësitë shiten për gjithsej 1,500 lekë, shitjet mbeten të njëjta në të dyja llogaritjet. Me koston LIFO prej 1,200 lekësh, diferenca mes shitjes dhe kostos është 300 lekë; me koston FIFO prej 1,000 lekësh, diferenca është 500 lekë.

Kjo diferencë është fitim bruto i thjeshtuar, përpara shpenzimeve të tjera dhe tatimeve; nuk është fitimi përfundimtar. Shembulli shpjegon ndikimin e formulës në shifra, por nuk e bën LIFO-n metodë të lejuar për pasqyrat që zbatojnë IFRS.

A lejohet LIFO sipas IFRS?

LIFO nuk lejohet sipas standardeve IFRS. SNK 2 përdor identifikimin e kostos për artikuj të veçantë dhe FIFO ose mesataren e ponderuar për mallra zakonisht të këmbyeshme. Edhe standardi IFRS për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme e përjashton LIFO-n.

Prandaj, para përgatitjes së pasqyrave duhet parë kuadri kontabël që zbatohet për subjektin. Mos e zgjidh një metodë vetëm sepse shfaqet në një artikull të huaj; kërkesat e raportimit dhe ato tatimore mund të jenë të ndryshme.

Çfarë duhet parë kur krahason kompani?

Lexo shënimet për metodën dhe llojin e inventarit. Dy kompani që përdorin metoda të ndryshme mund të paraqesin kosto dhe fitime të ndryshme, edhe kur shesin sasi të ngjashme.

Krahaso periudhat dhe çmimet e blerjes. Kontrollo edhe nëse inventari është ulur në vlerë ose nëse kostot përfshijnë transport e shpenzime të tjera. Vetëm emri i metodës nuk tregon sa mirë është drejtuar biznesi.