Kapitalizimi i një kostoje
Në kontabilitet, kapitalizimi mund të nënkuptojë që një kosto e pranueshme përfshihet në vlerën e një aktivi, në vend që të njihet menjëherë e gjitha si shpenzim. Më pas, trajtimi i saj varet nga lloji i aktivit dhe standardi përkatës.
Kjo nuk do të thotë se çdo pagesë për një projekt mund të kapitalizohet. Duhet parë nëse kostoja plotëson kriteret e njohjes dhe lidhet me aktivin sipas rregullave që zbatohen.
Kostot e huamarrjes
IAS 23 kërkon që kostot e huamarrjes të lidhura drejtpërdrejt me blerjen, ndërtimin ose prodhimin e një aktivi të kualifikuar të jenë pjesë e kostos së atij aktivi. Kostot e tjera të huamarrjes njihen si shpenzim.
Një aktiv i kualifikuar është, në përgjithësi, një aktiv që kërkon kohë të konsiderueshme për t’u bërë gati për përdorimin ose shitjen e synuar. Standardi përcakton kushtet dhe periudhën përkatëse të kapitalizimit.
Një shembull i thjeshtë
Supozo se një biznes ndërton një objekt dhe ka 100,000 lekë kosto huamarrjeje që, pas vlerësimit sipas standardit, kualifikohen për t’u përfshirë në koston e objektit. Në këtë shembull, ato nuk trajtohen menjëherë të gjitha si shpenzim i periudhës.
Shuma është vetëm ilustrim. Duhet shqyrtuar lidhja me aktivin, periudha dhe çdo e ardhur nga investimi i përkohshëm i fondeve, kur zbatohet. Një kontabilist mund të ndihmojë me llogaritjen konkrete.
Kapitalizimi i tregut
Në bursë, kapitalizimi i tregut i një shoqërie llogaritet duke shumëzuar çmimin aktual të një aksioni me numrin e aksioneve të emetuara dhe në qarkullim. Ky është një kuptim tjetër i fjalës kapitalizim.
Shembull ilustrues: një shoqëri ka 1,000,000 aksione në qarkullim dhe secili tregtohet me 200 lekë. Kapitalizimi i tregut është 1,000,000 × 200 = 200,000,000 lekë. Nëse ndryshon çmimi i aksionit, ndryshon edhe kjo vlerë.
Çfarë nuk të tregon vlera e tregut?
Kapitalizimi i tregut nuk është i njëjtë me paratë në llogarinë e shoqërisë ose me fitimin e saj. Ai nuk përcakton i vetëm nëse një aksion është i lirë, i shtrenjtë ose i përshtatshëm për një investitor.
Për një vlerësim më të plotë, shiko pasqyrat financiare, borxhet, rreziqet dhe kushtet e tregut. Një madhësi ose çmim i kaluar nuk garanton vlerën e ardhshme.
Çfarë të kontrollosh?
Kur lexon një raport, shiko nëse fjala kapitalizim lidhet me koston e një aktivi, me vlerën e tregut apo me një përdorim tjetër. Kërko formulën, datën dhe shifrat e përdorura.
Rritja e kapitalizimit të tregut nuk do të thotë se shoqëria ka marrë para të reja. Çmimi mund të rritet kur investitorët blejnë dhe shesin mes tyre aksionet ekzistuese.
Si të lexosh shënimet financiare?
Nëse një biznes përfshin kosto huamarrjeje në vlerën e një aktivi, shënimet mund të ndihmojnë të kuptosh shumën dhe politikat e përdorura. Krahaso datat e projektit dhe llojin e financimit me informacionin e dhënë në raport.
Nëse po lexon të dhëna për një kompani të listuar, kontrollo datën e çmimit të aksionit dhe numrin e aksioneve. Të dhënat e vjetra nuk tregojnë domosdoshmërisht vlerën e tregut sot.
Pyetje të shpeshta
A është kapitalizimi i tregut i njëjtë me kapitalizimin e një kostoje?
Jo. Ato janë dy përdorime të ndryshme të termit.
A kapitalizohet çdo interes kredie?
Jo. Trajtimi kontabël varet nga kushtet e standardit dhe nga aktivi përkatës.