Çfarë të mbash mend
- Krahaso të njëjtën shumë, monedhë dhe datë përfundimi.
- Shiko çmimin me pagesë të menjëhershme dhe atë me këste.
- Mos huazo më shumë vetëm për një normë të reklamuar më të ulët.
1. Vendos shumën që të mungon
Shëno çmimin e blerjes dhe sa mund të paguash vetë pa mbetur pa rezervë për shpenzimet bazë. Diferenca është pikënisja për kërkesën e financimit. Për një blerje jo urgjente, krahaso edhe mundësinë e kursimit për disa muaj.
Nëse komisioni mbahet nga kredia, shuma që merr është më e vogël se ajo në kontratë. Kërko që oferta të tregojë veçmas shumën e kredisë, paratë që merr dhe pagesat që bën nga xhepi.
2. Ku ndryshojnë mënyrat e financimit?
Këto janë mënyra krahasimi, jo pohim se çdo bankë i ofron të gjitha. Për secilën, kërko ofertë për shumën dhe afatin tënd. Një normë më e ulët për disa muaj nuk tregon koston e gjithë periudhës.
| Mënyra | Çfarë të sqarosh |
|---|---|
| Kredi personale me këste | Plani i shlyerjes, norma pas periudhës fillestare dhe komisionet |
| Kartë me blerje me këste | Nëse blerja kualifikohet, komisioni dhe përdorimi i limitit |
| Kartë me pagesë të pjesshme | Pagesa mujore që e mbyll detyrimin në afatin që ke zgjedhur |
| Paradhënie mbi pagën, nëse ofrohet | Afati, rinovimi, interesi dhe çfarë ndodh kur ndërpritet paga |
3. Një shembull me çmim dhe tarifa
Shembull hipotetik për një pajisje që kushton 120,000 ALL. Oferta A kërkon 12 pagesa nga 10,000 ALL dhe 3,000 ALL komision në fillim: gjithsej 123,000 ALL. Oferta B kërkon 12 pagesa nga 10,100 ALL pa komision tjetër: gjithsej 121,200 ALL.
Edhe nëse A reklamohet me «0% interes», B kushton 1,800 ALL më pak sipas këtyre supozimeve. Shembulli supozon të njëjtin produkt, të njëjtën ditë blerjeje, pa parapagim, pa vonesa dhe pa shpenzime të tjera. Nuk është ofertë reale ose llogaritje e NEI-t.
4. Të ardhurat, paga dhe dokumentet
Përgatit provat për të ardhurat që deklaron dhe një listë të kësteve që paguan tashmë. Për një pagamarrës mund të kërkohen vërtetim punësimi, të dhëna për pagën dhe lëvizje llogarie; për të vetëpunësuarin banka mund të kërkojë dokumente të aktivitetit. Lista dhe periudha e kërkuar ndryshojnë sipas bankës.
Kërko dy oferta nëse po shqyrton kalimin e pagës: me këtë kusht dhe pa të, kur të dyja janë të disponueshme. Përfshi tarifat e paketës dhe pyet çfarë ndodh me interesin nëse paga nuk kalon më aty.
5. Para se të firmosësh
Vendosi ofertat krah për krah: shuma neto, monedha, afati, interesi nominal, NEI, kësti dhe shuma totale. Shëno çdo tarifë që nuk është përfshirë. Nëse një e dhënë mungon, mos e vendos si zero.
Lexo edhe kushtet për shlyerjen para afatit, vonesat dhe garancitë. Një emër si «kredi e shpejtë» nuk zëvendëson informacionin parakontraktor ose kontrollin e aftësisë për të paguar.
Banka e Shqipërisë: rregullorja për informacionin e kredisë ↗
Pyetje që mund t’ia bësh bankës
Përdore këtë listë kur kërkon ofertën me shkrim.
- Sa para marr realisht pas komisioneve?
- Sa paguaj gjithsej, me tarifat e llogarisë dhe sigurimet e kërkuara?
- A është interesi fiks për gjithë afatin?
- A kërkohet kalimi i pagës, kolateral ose dorëzanës?
- Sa kushton mbyllja para afatit dhe çfarë paguaj në vonesë?
Pyetje të shpeshta
A është çdo kredi personale pa kolateral?
Jo. Emri tregtar nuk e përcakton vetë garancinë. Lexo kushtet e produktit dhe pyet nëse kërkohet pasuri, depozitë, dorëzanës apo bashkëkredimarrës.
A tregon «0% interes» që oferta është falas?
Kontrollo çmimin e blerjes, komisionin e financimit dhe tarifat e kartës ose llogarisë. Krahaso shumën totale me çmimin pa financim.
Burimet dhe shembujt
Banka e Shqipërisë: kredia konsumatore ↗
Pranë shpjegimeve përkatëse gjen lidhje te burimet zyrtare. Shembujt me shifra janë për shpjegim, jo oferta bankare. Kushtet për rastin tënd i konfirmon banka.
Lexim shtesë në anglisht
Këto udhëzime nga Britania dhe SHBA-ja japin shpjegime të tjera të dobishme. Ligjet, produktet dhe mjetet e tyre për vlerësimin e aplikimit mund të mos vlejnë në Shqipëri. Për kushtet shqiptare, shih burimet vendase më sipër.