Çfarë të mbash mend
- Interesi nominal llogarit interesin; NEI përmbledh edhe kostot që hyjnë në llogaritje.
- Krahaso të njëjtën shumë, monedhë, afat dhe kusht page.
- NEI e pakonfirmuar nuk do të thotë kredi pa kosto.
Çfarë tregon secila normë?
Norma nominale është përqindja vjetore që banka përdor për të llogaritur interesin mbi paratë që ende nuk i keni kthyer. Ajo nuk përfshin komisionet dhe shpenzimet e tjera të kredisë.
NEI do të thotë «norma efektive e interesit». Ajo tregon koston e kredisë si përqindje vjetore, me interesin dhe shpenzimet që përfshihen në llogaritje. Në llogaritje ka rëndësi edhe kur i merrni paratë dhe kur i bëni pagesat.
NEI nuk është një pagesë shtesë mbi interesin. Prandaj, normën nominale dhe NEI-n nuk duhet t’i mblidhni bashkë.
| Për krahasim | Norma nominale | NEI |
|---|---|---|
| Çfarë përfshin? | Vetëm interesin | Interesin, komisionet dhe shpenzimet që hyjnë në llogaritje |
| Për çfarë shërben? | Për të llogaritur interesin e kredisë | Për të krahasuar koston e ofertave me kushte të njëjta |
Çfarë përfshihet në NEI dhe çfarë mbetet jashtë?
NEI përfshin interesin dhe komisionet e kredisë. Në të hyjnë edhe tarifat e llogarisë dhe të sigurimit, nëse banka i kërkon si kusht për të marrë kredinë ose për të përfituar kushtet e ofruara. Kostoja e tyre duhet të dihet kur bëhet llogaritja.
Disa shpenzime mbeten jashtë NEI-t: pagesat shtesë për vonesat, sigurimet që nuk janë të detyrueshme dhe disa pagesa të tjera, si shpenzimet e noterit dhe të regjistrimit të hipotekës. Kërkoni nga banka t’ju tregojë cilat shpenzime ka përfshirë në NEI dhe sa kushtojnë ato që mbeten jashtë saj.
Shembull: normë nominale 5.00%, NEI 6.06%
Ky është një shembull shpjegues i Kredi Bankare, jo ofertë bankare.
Supozoni se merrni një kredi prej 100 000 lekësh për një vit, me normë nominale 5.00%. Për ta mbajtur shembullin të thjeshtë, nuk ka këste mujore: shumën e marrë dhe interesin i ktheni njëherësh, saktësisht pas një viti.
Krahasojmë të njëjtën kredi pa komision dhe me një komision prej 1 000 lekësh, që banka e mban në fillim nga paratë e kredisë. Nuk ka shpenzime të tjera.
| Elementi | Pa komision | Me komision |
|---|---|---|
| Norma nominale vjetore | 5.00% | 5.00% |
| Komisioni fillestar | 0 lekë | 1 000 lekë |
| Paratë që merrni në fillim | 100 000 lekë | 99 000 lekë |
| Interesi për një vit | 5 000 lekë | 5 000 lekë |
| Pagesa në fund të vitit | 105 000 lekë | 105 000 lekë |
| Kostoja e kredisë: interes + komision | 5 000 lekë | 6 000 lekë |
| NEI | 5.00% | 6.06% |
Me komision, merrni 99 000 lekë për t’i përdorur, por ktheni 105 000 lekë. Pra, kredia ju kushton 6 000 lekë: 5 000 lekë interes dhe 1 000 lekë komision. Kjo e çon NEI-n në 6.06%, edhe pse norma nominale mbetet 5.00%.
Për këtë shembull: NEI = (105 000 ÷ 99 000 − 1) × 100 ≈ 6.06%.
Kjo mënyrë e thjeshtuar llogaritjeje vlen vetëm kur ka një pagesë pas një viti. Për kreditë me këste, duhen marrë parasysh shuma dhe data e çdo pagese.
Si t’i krahasoni ofertat në praktikë
Kërkojuni bankave ta llogarisin ofertën për të njëjtën shumë, monedhë dhe afat, me të njëjtin plan pagesash. Një kredi në lekë (ALL) krahasojeni me një tjetër në lekë; të njëjtën gjë bëni për kreditë në euro (EUR).
Kontrolloni nëse oferta kërkon që paga t’ju kalojë në bankën që jep kredinë. Norma më e ulët mund të vlejë vetëm nëse e plotësoni këtë kusht.
Një normë nominale më e ulët nuk do të thotë gjithmonë kredi më e lirë. Shihni edhe NEI-n, këstin mujor, shumën totale që do të paguani dhe shpenzimet që mbeten jashtë NEI-t. Shembulli i bankës mund të jetë llogaritur për një shumë ose afat tjetër nga ai që ju nevojitet.
Para se të firmosni kontratën, kërkoni dokumentin ku banka ju paraqet me shkrim kushtet dhe kostot për kredinë tuaj. Ky dokument quhet «informacioni i standardizuar parakontraktor».
Banka e Shqipërisë: informacioni që merrni para nënshkrimit të kontratës ↗
Po nëse interesi ndryshon më vonë?
Kur interesi i kredisë mund të ndryshojë, NEI e llogaritur sot nuk ju tregon sa do të jetë kësti në të ardhmen. Nëse interesi mbetet i njëjtë vetëm për vitet e para, kërkoni shpjegim se si do të llogaritet më pas, sa shpesh mund të ndryshojë dhe nëse ka një normë minimale.
Pyeteni bankën sa do të bëhej kësti juaj nëse interesi rritet. Kjo ju ndihmon të shihni nëse do ta përballonit pagesën edhe në atë rast.
Pyetje që mund t’ia bësh bankës
Përdore këtë listë kur kërkon ofertën me shkrim.
- Sa para do të marr në llogari pasi të mbahen komisionet?
- Cilat tarifa janë përfshirë në NEI dhe cilat paguhen veç?
- A është shembulli për shumën dhe afatin që më duhen?
- Sa do të paguaj gjithsej nëse interesi mbetet sipas këtij skenari?
Pyetje të shpeshta
A i shtohet NEI interesit nominal?
Jo. Janë dy mënyra për të paraqitur koston. Nuk i mbledh për të gjetur interesin që do të paguash.
Po kur banka nuk ka publikuar NEI?
Shih interesin nominal dhe tarifat e njohura, por kërko nga banka NEI-n për ofertën tënde. Pa të dhëna të plota nuk mund ta shpallësh ofertën më të lirën.
Burimet dhe shembujt
Burimi: Banka e Shqipërisë, rregullorja nr. 59 për transparencën ↗
Pranë shpjegimeve përkatëse gjen lidhje te burimet zyrtare. Shembujt me shifra janë për shpjegim, jo oferta bankare. Kushtet për rastin tënd i konfirmon banka.