Çfarë të mbash mend
- Kësti më i ulët mund të vijë nga një afat shumë më i gjatë.
- Krahaso vetëm pagesat që të mbeten nga sot e tutje.
- Mbyllja e kredive të vjetra duhet konfirmuar.
1. Shkruaj çfarë detyrimesh ke sot
Për çdo kredi ose kartë, shëno shumën e mbetur, monedhën, pagesën mujore, muajt e mbetur dhe shumën e saktë për mbyllje. Për kartën duhet një plan shlyerjeje; minimumi i sotëm nuk tregon sa do të paguash gjatë gjithë kohës.
«Bashkimi i kredive» do të thotë përdorim i një kredie të re për të shlyer disa detyrime. Banka duhet të konfirmojë nëse ofron financim për këtë qëllim dhe cilat detyrime pranon.
2. Krahaso koston nga sot
Te plani aktual mblidh pagesat që të mbeten. Te plani i ri mblidh të gjitha këstet dhe kostot e kalimit që nuk janë përfshirë tashmë: komisionet, mbyllja e detyrimeve, sigurimet dhe kostot e garancive, nëse kërkohen.
Mos i shto dy herë kostot që financohen brenda kredisë së re. Pagesat e kryera në të kaluarën nuk ndryshojnë nga vendimi i sotëm, prandaj nuk hyjnë në kursimin e ardhshëm.
3. Këst më i vogël, por total më i madh
Shembull hipotetik: në planin aktual mbeten 24 pagesa nga 15,000 ALL, pra 360,000 ALL gjithsej. Një ofertë e re ka 48 pagesa nga 8,000 ALL dhe 5,000 ALL kosto kalimi të paguara veçmas: gjithsej 389,000 ALL.
Pagesa mujore ulet me 7,000 ALL, por paguan 29,000 ALL më shumë dhe mbetesh në borxh dy vite shtesë. Supozohet që pagesat nuk ndryshojnë, mbyllen të njëjtat detyrime dhe nuk merr para shtesë. Ky është ilustrim, jo ofertë bankare.
4. Kontrollo pronën dhe monedhën
Nëse kredia e re kërkon shtëpinë si garanci, vendimi prek edhe pronën. Mos e vlerëso vetëm nga ulja e interesit. Kërko të dish saktësisht cilat detyrime mbulon garancia dhe çfarë ndodh në mospagesë.
Nëse po zëvendëson kredi në lekë me kredi në euro, kërko edhe një llogaritje me kurs më pak të favorshëm. Një këst më i ulët sot mund të kushtojë më shumë lekë më vonë.
5. Nëse tashmë ke vështirësi me pagesat
Kontakto bankën sa më herët me një pasqyrë të të ardhurave, shpenzimeve dhe detyrimeve. Kërko të diskutosh një plan të përballueshëm. Udhëzuesi i Bankës së Shqipërisë për ristrukturimin është orientues; ai nuk garanton që banka do të miratojë kërkesën.
Vazhdo sipas detyrimeve në fuqi derisa një ndryshim të konfirmohet me shkrim. Pas shlyerjes së një karte, kontrollo nëse limiti mbetet i hapur: ripërdorimi i tij krijon borxh të ri krahas kredisë së re.
Pyetje që mund t’ia bësh bankës
Përdore këtë listë kur kërkon ofertën me shkrim.
- Sa është shuma për mbylljen e secilit detyrim në datën e pagesës?
- Cilat kredi do të mbyllen dhe kush do t’i kryejë pagesat?
- Sa paguaj gjithsej nga sot me secilin plan?
- A po vendos pronë si garanci për detyrime që më parë ishin pa kolateral?
- Si mbyllet ose ulet limiti i kartës së shlyer, nëse nuk më nevojitet?
Pyetje të shpeshta
A fshihen kreditë e vjetra sapo miratohet e reja?
Jo. Miratimi nuk është pagesa. Merr vërtetimet e shlyerjes dhe konfirmo veçmas mbylljen e llogarive ose limiteve që nuk dëshiron t’i mbash.
A është kjo zgjidhje nëse shpenzimet i kalojnë të ardhurat?
Jo vetvetiu. Duhet një buxhet që mbulon shpenzimet bazë dhe pagesën e re. Fol me bankën për vështirësinë; një kredi e re mund ta shtyjë problemin dhe ta rrisë koston.
Burimet dhe shembujt
Banka e Shqipërisë: udhëzim për ristrukturimin, jo garanci miratimi ↗
Pranë shpjegimeve përkatëse gjen lidhje te burimet zyrtare. Shembujt me shifra janë për shpjegim, jo oferta bankare. Kushtet për rastin tënd i konfirmon banka.
Lexim shtesë në anglisht
Këto udhëzime nga Britania dhe SHBA-ja japin shpjegime të tjera të dobishme. Ligjet, produktet dhe mjetet e tyre për vlerësimin e aplikimit mund të mos vlejnë në Shqipëri. Për kushtet shqiptare, shih burimet vendase më sipër.