Pse bëhet shpërndarja?
Një familje mund të ndajë të ardhurat mes shpenzimeve dhe kursimeve. Një biznes mund të ndajë një kosto mes veprimtarive të ndryshme, ndërsa një investitor mund të ndajë fondet mes llojeve të investimeve.
Fjala përdoret në disa kontekste, ndaj duhet parë çfarë po ndahet, kujt i caktohet dhe çfarë metode po përdoret. Një përqindje e përshtatshme për një situatë nuk është automatikisht e përshtatshme për një tjetër.
Një shembull me buxhetin
Supozo se një person ka 100,000 lekë në muaj dhe vendos 60,000 lekë për shpenzime të domosdoshme, 20,000 për shpenzime të tjera dhe 20,000 për kursime. Në këtë shembull, të tri shumat së bashku japin 100,000 lekë.
Ky nuk është një rregull për çdo familje. Qiraja, detyrimet, të ardhurat dhe nevojat ndryshojnë. Rishiko ndarjen kur ndryshon paga ose shfaqet një shpenzim që nuk ishte parashikuar.
Shpërndarja e një çmimi kontrate
Një kontratë mund të përfshijë disa mallra ose shërbime të veçanta. IFRS 15 i trajton premtimet për dorëzimin e tyre si detyrime përmbushjeje. Çmimi i paketës zakonisht ndahet sipas raportit mes çmimeve me të cilat secila pjesë do të shitej më vete; standardi ka edhe përjashtime.
Ndarja ndihmon të përcaktohet shuma që lidhet me secilin premtim ndaj klientit. Njohja e të ardhurave varet edhe nga momenti ose periudha kur përmbushet secili detyrim; nuk ndodh domosdoshmërisht e gjitha kur merret pagesa.
Shembull me dy shërbime
Një paketë kushton 9,000 lekë dhe përmban dy shërbime të dallueshme. Supozo se çmimet e tyre të veçuara janë përkatësisht 6,000 dhe 4,000 lekë, gjithsej 10,000 lekë. Sipas përpjesëtimit të thjeshtë, 60% e çmimit të paketës i caktohet të parit dhe 40% të dytit.
Në këtë shembull ilustrues, shërbimit të parë i caktohen 5,400 lekë dhe të dytit 3,600 lekë. Shuma mbetet 9,000 lekë. Supozojmë se zbatohet ndarja e zakonshme sipas çmimeve të veçuara, pa përjashtime për ulje ose pagesa të ndryshueshme.
Shpërndarja e kostove
Një biznes mund të ketë një shpenzim të përbashkët për më shumë se një veprimtari. Për ta analizuar, ai mund ta ndajë sipas një baze që lidhet me përdorimin, për shembull sipërfaqen ose orët e punës, kur kjo është e përshtatshme.
Zgjedhja e bazës mund të ndryshojë koston që i atribuohet secilit shërbim. Dokumento metodën dhe mos supozo se çdo ndarje për përdorim të brendshëm është automatikisht trajtimi i kërkuar në pasqyrat financiare.
Shpërndarja e investimeve
Një investitor mund të ndajë portofolin mes kategorive të ndryshme, si para, obligacione ose aksione, në varësi të qëllimit, afatit dhe aftësisë për të përballuar humbje. Çdo kategori ka rreziqe dhe kosto të ndryshme.
Ndarja dhe diversifikimi nuk garantojnë fitim dhe nuk eliminojnë rrezikun e humbjes. Vlerat mund të ndryshojnë me tregun, ndaj një përqindje e zgjedhur sot mund të mos mbetet e njëjtë më vonë.
Pyetje të shpeshta
A është shpërndarja e njëjtë me pagesën?
Jo. Ndarja mund të jetë një llogaritje kontabël pa transferim parash në atë moment. Për shembull, çmimi i një pakete mund të ndahet mes dy shërbimeve edhe kur klienti e ka paguar të gjithë shumën në një pagesë të vetme.
A ka një mënyrë të vetme shpërndarjeje?
Jo. Metoda varet nga qëllimi dhe nga rregullat që vlejnë për situatën.