Kostoja dhe çmimi
Çmimi është shuma që kërkohet për një produkt ose shërbim. Kostoja e një blerjeje mund të përfshijë edhe shpenzime të tjera që lidhen drejtpërdrejt me marrjen dhe përdorimin e saj, sipas qëllimit të llogaritjes.
Për shembull, një pajisje mund të ketë një çmim blerjeje, por biznesi mund të paguajë edhe transport dhe instalim. Pyet cilat pagesa përfshihen në ofertë dhe cilat paguhen veçmas.
Një shembull i thjeshtë
Supozo se një biznes blen një pajisje për 100,000 lekë dhe paguan 5,000 lekë për transport e 5,000 lekë për instalim. Totali i këtyre pagesave është 110,000 lekë, nëse nuk ka pagesa ose zbritje të tjera.
Ky është vetëm një shembull aritmetik. Trajtimi në kontabilitet varet nga natyra e secilit shpenzim dhe standardi që zbatohet; jo çdo pagesë që lidhet me biznesin përfshihet automatikisht në koston e aktivit.
Kostoja e një aktivi
Sipas IAS 16, kostoja e një aktivi të caktuar përfshin çmimin e blerjes dhe disa shpenzime që lidhen drejtpërdrejt me sjelljen e tij në vendin dhe gjendjen e nevojshme për përdorimin e synuar. Standardi përcakton edhe trajtimin e zbritjeve dhe elementeve të tjera.
Një biznes duhet të ruajë faturat dhe dokumentet për të kuptuar cilat shuma plotësojnë kriteret. Kostoja kontabël dhe vlera me të cilën pasuria mund të shitet më vonë nuk janë domosdoshmërisht të njëjta.
Kostoja e një kredie
Për një kredi, kostoja mund të përfshijë interesin dhe tarifa ose shpenzime të tjera sipas marrëveshjes. Kërko një plan për shumën dhe afatin që të duhen, si dhe informacion për pagesat që mund të mos shfaqen në këstin mujor.
Norma efektive e interesit, NEI, kur është e disponueshme, ndihmon krahasimin duke marrë parasysh kostot e përfshira në llogaritje. Kontrollo cilat pagesa përfshihen dhe cilat mund të kërkohen veçmas.
Kosto njëherëshe dhe e përsëritur
Një pagesë mund të bëhet vetëm në fillim, si një tarifë e caktuar për përpunimin e një kërkese, ose të përsëritet çdo muaj a vit, si një tarifë mirëmbajtjeje nëse zbatohet. Këto pagesa ndikojnë ndryshe buxhetin me kalimin e kohës.
Për të krahasuar dy oferta, përdor të njëjtën periudhë dhe përfshi pagesat që priten brenda saj. Një tarifë e vogël mujore mund të bëhet e rëndësishme kur mblidhet për disa vite.
Kostoja totale dhe monedha
Kontrollo nëse një total përfshin interesin, tarifat, sigurimin dhe shërbimet e palëve të treta. Mos e shto dy herë një pagesë që është përfshirë tashmë, por as mos e lër jashtë një shpenzim që kërkohet veçmas.
Nëse pagesat janë në euro dhe të ardhurat në lekë, kursi i këmbimit mund të ndryshojë shpenzimin në lekë. Krahaso ofertat në të njëjtën monedhë dhe pyet si bëhet këmbimi kur paguan.
Pyetje të shpeshta
A është kostoja e kredisë e njëjtë me shumën e marrë hua?
Jo. Shuma e marrë kthehet, ndërsa interesi dhe pagesat e tjera janë kosto shtesë sipas kushteve.
A është oferta me çmimin fillestar më të ulët gjithmonë më e lira?
Jo. Pagesat e përsëritura dhe kushtet e tjera mund të ndryshojnë totalin.