Pse mund të nevojitet një rregullim?
Një biznes mund të zbulojë se duhet të pasqyrojë një shpenzim të periudhës, të ndryshojë një vlerësim ose të korrigjojë një gabim. Këto situata nuk trajtohen domosdoshmërisht njësoj, edhe pse në gjuhën e përditshme mund të quhen të gjitha rregullime.
Qëllimi është që pasqyrat të paraqesin informacionin sipas kuadrit të raportimit që zbatohet. Për të kuptuar një rregullim, pyet çfarë e shkaktoi, cilën periudhë prek dhe cilat zëra ndryshojnë.
Një shembull i thjeshtë
Për shembull, biznesi përdor një shërbim në dhjetor, por faturën e merr në janar. Sipas kontabilitetit me të drejta dhe detyrime të konstatuara, shpenzimi i përket dhjetorit. Data e faturës ose e pagesës nuk e zhvendos automatikisht në janar.
Për të bërë regjistrimin kontrollohen kontrata, prova e shërbimit dhe shuma për t’u paguar. Kur paguhet fatura, shlyhet detyrimi; nuk regjistrohet për herë të dytë i njëjti shpenzim.
Ndryshimi i një vlerësimi
Disa shifra varen nga vlerësime, si jeta e dobishme e një pajisjeje. Kur dalin informacione të reja, vlerësimi mund të ndryshojë. Sipas IAS 8, një ndryshim i tillë nuk është vetvetiu korrigjim i një gabimi të mëparshëm.
Përgjithësisht, efekti i ndryshimit të vlerësimit njihet në periudhën e ndryshimit dhe, kur është e nevojshme, në periudhat e ardhshme. Rregullat e hollësishme varen nga zëri dhe kuadri që zbatohet.
Korrigjimi i një gabimi
Një gabim i periudhës së mëparshme mund të lindë kur informacioni i besueshëm që ishte i disponueshëm nuk është përdorur ose është përdorur gabim. Për shembull, një faturë e njohur mund të jetë regjistruar me shumë të gabuar.
Për gabimet materiale, pra ato që mund të ndikojnë vendimet e lexuesit, IAS 8 përgjithësisht kërkon korrigjimin e shifrave krahasuese të periudhave të mëparshme. Kjo quhet korrigjim retrospektiv. Standardi parashikon përjashtime kur efektet nuk mund të përcaktohen në mënyrë të zbatueshme.
Rregullim nuk do të thotë gjithmonë pagesë
Një regjistrim kontabël mund të ndryshojë një detyrim, aktiv, të ardhur ose shpenzim pa sjellë një pagesë në të njëjtën ditë. Për të kuptuar gjendjen e parave, shiko edhe llogarinë bankare dhe pasqyrën e flukseve të parasë. Një rast i veçantë është back-out: heqja e një pjese nga llogaritja për ta trajtuar më vete, pa nënkuptuar domosdoshmërisht kthim parash.
Po ashtu, një pagesë nuk përbën automatikisht shpenzim të plotë të asaj periudhe. Rëndësi kanë arsyeja e pagesës, periudha që mbulon dhe rregullat e njohjes.
Çfarë të kontrollosh në dokumente?
Ruaj faturën, kontratën ose informacionin që mbështet ndryshimin. Shëno arsyen, datën, periudhën dhe personin që e miratoi. Një përshkrim i qartë ndihmon që ndryshimi të kuptohet kur rishikohen pasqyrat.
Nëse një shumë e periudhës së kaluar është riparaqitur, lexo shënimet për të kuptuar pse. Krahasimet me vitet e mëparshme mund të jenë çorientuese nëse nuk merret parasysh ndryshimi i shpjeguar.
Si ndikon në krahasim?
Para krahasimit të dy viteve, kontrollo nëse shifrat e vitit të kaluar janë korrigjuar. Nëse po, përdor shifrat e riparaqitura dhe lexo arsyen e ndryshimit. Përndryshe, mund ta marrësh një korrigjim kontabël për rritje ose rënie të veprimtarisë.
Pyetje të shpeshta
A është çdo rregullim shenjë gabimi?
Jo. Ai mund të lidhet me informacion të ri ose me njohjen e një zëri në periudhën përkatëse.
A mund të përdoret i njëjti trajtim për çdo rregullim?
Jo. Shkaku, materialiteti dhe standardi i zbatueshëm ndikojnë trajtimin.
