Çfarë nënkupton njohja?
Kur një biznes përgatit pasqyrat financiare, ai duhet të vendosë cilat aktive, detyrime, të ardhura dhe shpenzime duhen paraqitur. Njohja lidhet me përfshirjen e një zëri në pasqyrën përkatëse dhe në totalet e saj.
Për shembull, një makineri që plotëson kërkesat mund të paraqitet si aktiv. Një shumë për t’u paguar mund të paraqitet si detyrim nëse plotëson kushtet përkatëse. Rregullat specifike dhe faktet e transaksionit kanë rëndësi.
Një shembull i thjeshtë
Shembull ilustrues: një dyqan merr mallrat e porositura dhe ka afat për t’i paguar pas një muaji. Duke supozuar se blerja është përfunduar dhe nuk ka kushte të tjera, regjistron mallrat dhe detyrimin ndaj furnitorit kur i merr. Pagesa bëhet më vonë.
Kur paguan furnitorin, ulen paratë dhe detyrimi i regjistruar. Pra, njohja e detyrimit dhe dalja e parave janë dy hapa të ndryshëm.
Njohja dhe matja: cili është ndryshimi?
Njohja pyet nëse dhe kur një zë duhet të përfshihet në pasqyrat financiare. Matja lidhet me shumën me të cilën paraqitet ai zë. Të dyja pyetjet janë të lidhura, por nuk janë e njëjta gjë.
Për shembull, pas përcaktimit se një pasuri duhet të njihet, duhet kuptuar si matet sipas standardit përkatës. Vlera e paraqitur nuk është domosdoshmërisht e njëjtë me çmimin që mund të arrihet në një shitje të ardhshme.
A është njohja e njëjtë me pagesën?
Jo gjithmonë. Një biznes mund të ketë një detyrim të njohur që do ta paguajë më vonë. Mund të ketë edhe një pagesë të marrë paraprakisht për një mall ose shërbim që ende duhet të dorëzojë, me trajtimin që varet nga marrëveshja.
Për të kuptuar lëvizjen e parave, lexo edhe informacionin për flukset monetare. Për të kuptuar të ardhurat dhe shpenzimet e periudhës, shiko pasqyrën përkatëse dhe shënimet e saj.
Një shembull tjetër janë pagat për një muaj pune që paguhen muajin pasues. Nëse punonjësit e kanë kryer punën dhe detyrimi është krijuar, biznesi shqyrton shpenzimin dhe detyrimin për atë muaj, edhe pse paraja del më vonë nga llogaria.
Supozo se shuma për t’u paguar është 60,000 lekë dhe se nuk ka zbritje apo kosto të tjera në këtë ilustrim. Pagesa pasuese ul detyrimin dhe paratë në llogari; ajo nuk është domosdoshmërisht një shpenzim i dytë për të njëjtën punë.
Pse ka rëndësi për një biznes?
Njohja e duhur ndihmon që pasqyrat të paraqesin informacion të kuptueshëm për pronarët, huadhënësit dhe përdoruesit e tjerë. Nëse një zë paraqitet në një periudhë të gabuar, krahasimi i rezultateve mund të bëhet më i vështirë.
Për shembull, po të lihej jashtë një faturë për punë tashmë të kryer, shpenzimet dhe detyrimet mund të dukeshin më të ulëta se sa janë. Njohja në periudhën e duhur shmang këtë shtrembërim.
Pyetje të shpeshta
A njihet çdo gjë që ka vlerë?
Jo automatikisht. Duhet të shqyrtohen përkufizimi i zërit dhe kërkesat përkatëse të raportimit.
A mjafton një faturë për të vendosur trajtimin?
Fatura është dokument i rëndësishëm, por duhen parë edhe marrëveshja, dorëzimi dhe faktet e tjera. Kur ka paqartësi, kërko ndihmë profesionale.
Si të përdorësh burimin
Kuadri konceptual shpjegon parimet e njohjes në pasqyrat financiare. Për një transaksion të caktuar, shiko fillimisht standardin që e mbulon; kuadri nuk i zëvendëson kërkesat e tij.
Përpara shqyrtimit, mblidh kontratën, faturën dhe provat e dorëzimit ose të kryerjes së shërbimit. Këto tregojnë çfarë ka ndodhur realisht dhe kur.