Pse krijohet një provizion?
Një biznes mund të ketë një detyrim ekzistues nga një ngjarje e kaluar, por të mos dijë ende shumën ose datën e saktë të pagesës. Për shembull, mund të ketë një detyrim të lidhur me garancitë për produkte të shitura.
Provizioni ndihmon që një detyrim i tillë të pasqyrohet në raportim kur plotësohen kriteret. Ai nuk është thjesht një shumë e zgjedhur për çdo shpenzim që biznesi dëshiron të planifikojë.
Cilat janë kushtet sipas IAS 37?
Sipas IAS 37, duhet të ketë një detyrim ekzistues nga një ngjarje e kaluar. Ai mund të vijë nga ligji ose nga veprimet e biznesit që kanë krijuar te të tjerët pritjen se do ta përmbushë. Gjithashtu, shlyerja duhet të ketë më shumë gjasa të kërkojë burime sesa të mos kërkojë, dhe shuma duhet të mund të vlerësohet me besueshmëri.
Nëse këto kushte nuk plotësohen, provizioni nuk njihet sipas IAS 37. Një rast mund të kërkojë informacion në shënime si detyrim i kushtëzuar, në varësi të rrethanave dhe kërkesave të standardit.
Një shembull i thjeshtë
Supozo se një biznes shet pajisje me garanci dhe, nga përvoja dhe informacioni i disponueshëm, vlerëson koston e detyrimeve që rrjedhin nga produktet e shitura. Nëse kushtet e njohjes plotësohen, ai njeh një provizion për vlerësimin përkatës.
Shembull ilustrues: biznesi vlerëson se riparimet në garanci do të kushtojnë gjithsej 100,000 lekë. Kjo është kostoja totale e pritshme, jo një pagesë e sigurt me shumë dhe datë të caktuar. Vlerësimi rishikohet kur ka informacion të ri.
Si përcaktohet shuma?
IAS 37 kërkon vlerësimin më të mirë të shpenzimit të nevojshëm për të shlyer detyrimin ekzistues në fund të periudhës së raportimit. Vlerësimi duhet të marrë parasysh rreziqet dhe pasiguritë përkatëse.
Kur koha deri te pagesa ka ndikim të rëndësishëm, shuma llogaritet me vlerën e sotme të pagesës së ardhshme. Kjo quhet vlerë aktuale. Llogaritja varet nga afati, norma e përdorur dhe detyrimi konkret.
Provizion dhe rezervë parash
Njohja e provizionit është trajtim kontabël i një detyrimi. Ajo nuk do të thotë automatikisht se biznesi ka veçuar të njëjtën shumë në një llogari bankare.
Një rezervë parash mund të jetë plan i brendshëm për pagesa të ardhshme, por nuk zëvendëson vlerësimin e detyrimit. Për të kuptuar aftësinë e pagesës, shiko edhe paranë dhe afatet e detyrimeve.
Çfarë të kontrollosh në pasqyra?
Lexo shënimet për natyrën e provizionit, ndryshimet gjatë periudhës dhe pasiguritë për shumën ose kohën. Krahaso informacionin me raportet e mëparshme dhe me ngjarjet e përshkruara nga biznesi.
Për një hua, bankat mund të përdorin edhe termin provizion në kontekstin e humbjeve të kreditit, ku zbatohen kërkesa të veçanta për instrumentet financiare. Mos supozo se çdo provizion llogaritet me të njëjtën metodë.
Pse rishikohet vlerësimi?
Një proces mund të marrë më shumë kohë se sa ishte parashikuar ose të shfaqen fakte të reja për shumën që pritet të paguhet. Për këtë arsye, provizionet rishikohen në fund të çdo periudhe raportimi dhe përshtaten për të pasqyruar vlerësimin më të mirë aktual.
Nëse shlyerja nuk ka më gjasa të kërkojë burime sipas kriterit të standardit, provizioni anulohet në kontabilitet. Kjo nuk është kthim parash në bankë: është ndryshim i shumës së detyrimit të raportuar.
Pyetje të shpeshta
A njihet provizion për çdo humbje të ardhshme të mundshme?
Jo. Duhet shqyrtuar nëse ekziston një detyrim dhe nëse plotësohen kriteret.
A është provizioni një pagesë e kryer?
Jo. Ai pasqyron një detyrim; pagesa mund të ndodhë më vonë.