Pse ka rëndësi pasiguria?
Një biznes mund të jetë përfshirë në një proces gjyqësor ku rezultati dhe shuma e mundshme e pagesës ende nuk dihen. Për të kuptuar ndikimin, duhet shqyrtuar nëse ekziston një detyrim dhe sa e mundshme është dalja e burimeve.
Jo çdo rrezik i ardhshëm është detyrim kontabël. Përdorimi i fjalës eventualitet nuk përcakton vetë nëse një shumë duhet të njihet në bilanc ose të shpjegohet në shënime.
Çfarë është një detyrim i mundshëm?
Sipas IAS 37, një detyrim i kushtëzuar mund të jetë një detyrim i mundshëm, ekzistenca e të cilit varet nga ngjarje të pasigurta të ardhshme që nuk kontrollohen plotësisht nga subjekti. Mund të përfshijë edhe disa detyrime ekzistuese që nuk plotësojnë kushtet për njohje.
Për shembull, një kërkesë gjyqësore mund të kërkojë shqyrtim të fakteve dhe këshillës ligjore. Përfundimi varet nga rrethanat, jo thjesht nga fakti që është paraqitur një kërkesë.
Detyrimi i kushtëzuar dhe provizioni
Provizioni është një detyrim për të cilin shuma ose koha e pagesës nuk dihet saktë. Sipas IAS 37, ai regjistrohet kur ka një detyrim ekzistues, ka më shumë gjasa të kërkohet pagesë sesa të mos kërkohet dhe shuma mund të vlerësohet me besueshmëri.
Një detyrim i kushtëzuar nuk njihet si detyrim në pasqyrën e pozicionit financiar sipas standardit. Ai zakonisht shpjegohet në shënime, përveçse kur mundësia e daljes së burimeve është e largët.
Një shembull i thjeshtë
Supozo se një biznes merr një kërkesë për dëmshpërblim. Në datën e raportimit, drejtimi dhe këshilltarët shqyrtojnë faktet për të vlerësuar nëse ka detyrim ekzistues, sa e mundshme është pagesa dhe nëse shuma mund të vlerësohet me besueshmëri.
Në varësi të përfundimit dhe kërkesave të zbatueshme, trajtimi mund të jetë njohja e një provizioni ose dhënia e informacionit në shënime. Nuk mund të vendoset trajtimi vetëm nga ky shembull.
Po përfitimet e mundshme?
Një aktiv i kushtëzuar është një aktiv i mundshëm që varet nga ngjarje të ardhshme të pasigurta jashtë kontrollit të plotë të subjektit. Një shembull mund të jetë një pretendim në favor të biznesit, rezultati i të cilit nuk është vendosur ende.
Sipas IAS 37, përfitimi i mundshëm nuk regjistrohet si aktiv vetëm sepse biznesi shpreson ta marrë. Kur hyrja e tij ka më shumë gjasa të ndodhë sesa të mos ndodhë, jepet informacion në shënime. Kur bëhet praktikisht e sigurt, aktivi regjistrohet dhe nuk quhet më i kushtëzuar.
Çfarë të kontrollosh në pasqyra?
Lexo shënimet për natyrën e çështjes, shumën ose vlerësimin kur jepet dhe pasiguritë mbi kohën apo rezultatin. Krahaso informacionin me periudhat e mëparshme dhe shiko nëse ka zhvillime të reja.
Nëse po vlerëson një biznes për kredi ose investim, shqyrto edhe borxhet dhe paratë e disponueshme. Një detyrim i mundshëm mund të ndikojë vendimin, por një shënim nuk provon se pagesa do të ndodhë patjetër.
Pyetje të shpeshta
A është eventualiteti një borxh i sigurt?
Jo. Kuptimi i tij varet nga faktet dhe ngjarja e pasigurt. Vlerësimi duhet rishikuar kur shfaqet informacion i ri që mund të ndryshojë përfundimin.
A është provizioni i njëjtë me një rezervë parash?
Jo. Njohja e një provizioni nuk do të thotë automatikisht që paratë janë veçuar në një llogari.