Si funksionon një parapagim?
Një klient mund të paguajë një pjesë ose të gjithë çmimin përpara se furnitori të dorëzojë mallin. Palët duhet të dinë shumën, datën e dorëzimit dhe çfarë ndodh nëse marrëveshja ndryshon.
Parapagimi nuk kthehet automatikisht në çdo situatë. Lexo kushtet e anulimit dhe kthimit të shumës. Të drejtat mund të burojnë edhe nga ligji, jo vetëm nga ajo që shkruan në marrëveshje.
Një shembull i thjeshtë
Supozo se porosit një pajisje me çmim 100,000 lekë dhe paguan paraprakisht 20,000 lekë. Nëse marrëveshja parashikon që kjo shumë zbritet nga çmimi, mbeten 80,000 lekë për t’u paguar sipas kushteve.
Shembulli nuk përcakton nëse shuma kthehet në rast anulimi ose vonese. Këto çështje duhet të jenë të qarta në dokumentin që nënshkruan me furnitorin.
Parapagimi i një kredie
Në një kredi, pagesa përpara afatit mund t’i referohet shlyerjes së një pjese ose të gjithë shumës së mbetur më herët se plani. Pyet bankën si ndikon pagesa në këstin, afatin dhe interesin e mbetur.
Kontrollo nëse zbatohen tarifa ose kushte për shlyerjen e parakohshme dhe kërko një llogaritje me shkrim. Mos supozo se çdo pagesë shtesë ul automatikisht këstin në vend të afatit.
Parapagimet në kontabilitet
Kur një biznes paguan për një shërbim që do ta marrë më vonë, trajtimi kontabël varet nga natyra e marrëveshjes dhe standardet që zbatohen. Një pagesë nuk është domosdoshmërisht shpenzim i plotë i periudhës kur dalin paratë.
Nga ana e furnitorit, pagesa e marrë përpara dorëzimit nuk është domosdoshmërisht e ardhur e fituar. Sipas IFRS 15, ajo mund të paraqitet si detyrim ndaj klientit deri kur të dorëzohet malli ose të kryhet shërbimi sipas kontratës. Standardi trajton edhe rastin kur pagesa është bërë e detyrueshme, por ende nuk është marrë.
Çfarë të kontrollosh para pagesës?
Verifiko emrin e marrësit, shumën, afatin dhe mënyrën e pagesës. Kërko një dokument që shpjegon çfarë përfshihet dhe nëse pagesa zbritet nga shuma përfundimtare.
Pyet çfarë ndodh nëse dorëzimi vonohet, produkti nuk është siç është përshkruar ose dëshiron të anulosh. Kushtet konkrete dhe të drejtat varen nga marrëveshja dhe ligji i zbatueshëm.
Si ndikon në buxhet?
Një parapagim ul paratë e disponueshme tani, edhe kur shërbimi ose malli merret më vonë. Planifiko edhe shumën e mbetur dhe shpenzimet e tjera që mund të lindin në datën e dorëzimit.
Nëse po përdor kursimet për të paguar paraprakisht, llogarit sa para të mbeten për detyrimet e afërta dhe shpenzimet e papritura. Ruaj provën e pagesës dhe çdo komunikim për kushtet.
Parapagimi dhe kapari
Fjalët parapagim dhe kapar mund të përdoren në biseda për një shumë të paguar përpara përfundimit të një marrëveshjeje. Megjithatë, emërtimi nuk mjafton për të kuptuar çfarë ndodh nëse njëra palë tërhiqet.
Lexo dispozitat që shpjegojnë kushtet e kthimit, datat dhe përgjegjësitë e secilës palë. Kur bëhet fjalë për një shumë të madhe ose një pronë, mund të jetë e dobishme të kërkosh këshillë profesionale përpara se të firmosësh. Ruaj një kopje të marrëveshjes dhe provën e pagesës.
Pyetje të shpeshta
A është parapagimi i njëjtë me çmimin e plotë?
Jo domosdoshmërisht. Ai mund të jetë vetëm një pjesë e tij.
A duhet banka ta pranojë pagesën shtesë pa asnjë kusht?
Kushtet dhe procedura varen nga kontrata dhe rregullat që zbatohen; kërko sqarim nga banka.