Si përdoren inputet?
Një llogaritje merr disa të dhëna hyrëse dhe zbaton një metodë për të nxjerrë një rezultat. Nëse ndryshon një nga të dhënat, rezultati mund të ndryshojë edhe kur metoda mbetet e njëjtë.
Për të kuptuar rezultatin, nuk mjafton të shohësh vetëm shifrën përfundimtare. Kontrollo cilat të dhëna janë përdorur, nga janë marrë dhe nëse vlejnë për situatën që po shqyrton.
Një shembull me kredinë
Supozo se një person përdor një kalkulator për një kredi 1,000,000 lekë, me afat pesë vjet dhe një normë të supozuar interesi. Këto janë disa nga inputet e llogaritjes.
Nëse afati ose norma ndryshon, ndryshon edhe kësti i vlerësuar. Një rezultat i kalkulatorit nuk është ofertë e bankës dhe mund të mos përfshijë të gjitha tarifat ose ndryshimet e ardhshme të normës.
Inputet në vlerësimin e drejtë
Në IFRS 13, inputet janë supozimet që blerësit dhe shitësit do të përdornin për të përcaktuar çmimin e një aktivi ose detyrimi. Ato përfshijnë edhe rrezikun. Disa merren nga të dhënat e tregut; të tjera vlerësohen kur të dhënat mungojnë.
Për shembull, një çmim i disponueshëm në një treg mund të japë informacion të vëzhgueshëm. Kur nuk ka të dhëna të mjaftueshme të tregut, vlerësimi mund të kërkojë supozime të tjera sipas kërkesave të standardit.
Pse ka rëndësi burimi?
Një normë e vjetër interesi ose një çmim që i përket një date tjetër mund të japë rezultat të papërshtatshëm për një vendim të sotëm. Kontrollo datën, monedhën dhe burimin e secilës të dhënë.
Nëse një vlerë është supozim dhe jo shifër e konfirmuar, ajo duhet kuptuar si e tillë. Ndryshimi i saj në një skenar nuk do të thotë se ai skenar do të ndodhë patjetër.
Si të krahasosh skenarët?
Mbaj të njëjtat supozime për shumën dhe afatin kur dëshiron të shohësh vetëm ndikimin e një norme tjetër. Nëse ndryshon disa të dhëna njëkohësisht, është më e vështirë të kuptosh cili ndryshim ndikoi rezultatin.
Për një kredi, mund të kërkosh nga banka një plan me kushtet aktuale dhe të pyesësh si do të ndryshonte kësti nëse norma rritet. Përfshi edhe tarifat dhe kushtet që nuk llogariten nga çdo mjet.
Inputi dhe rezultati
Inputi është ajo që futet në llogaritje; rezultati është ajo që del prej saj. Një model mund të jetë matematikisht i saktë, por të japë një vlerësim të papërshtatshëm nëse përdor të dhëna të gabuara ose të vjetra.
Ruaj supozimet dhe dokumentet kur një llogaritje përdoret për një vendim të rëndësishëm. Nëse nuk e kupton metodën, kërko shpjegim nga ofruesi ose një profesionist.
Si të dallosh një input të pasigurt?
Pyet nëse shifra mund të vëzhgohet drejtpërdrejt apo është vlerësuar nga një person ose model. Për shembull, një normë interesi e shkruar në një ofertë për një periudhë të caktuar është ndryshe nga një supozim për normën pas disa vitesh.
Shëno datën dhe kushtet pranë secilës shifër. Nëse ndryshon një të dhënë, rillogarite rezultatin. Krahasimi të tregon sa ndikohet rezultati nga ai supozim, jo çfarë do të ndodhë patjetër në të ardhmen.
Pyetje të shpeshta
A janë të gjitha inputet fakte të sigurta?
Jo. Disa janë vlerësime ose supozime.
A garanton një rezultat i kalkulatorit miratimin e kredisë?
Jo. Banka shqyrton kërkesën dhe kushtet konkrete.