Çfarë është fuqia vendimmarrëse në një shoqëri?

Çfarë janë veprimtaritë e rëndësishme?

Janë vendimet ose aktivitetet që ndikojnë ndjeshëm kthimet e subjektit ku është investuar. Ato ndryshojnë sipas biznesit: në një rast mund të lidhen me financimin, në një tjetër me administrimin e aktiveve ose vendime të tjera kryesore.

Për të kuptuar kush ka fuqi, duhet të përcaktohen fillimisht këto veprimtari dhe më pas të shihen të drejtat që lejojnë drejtimin e tyre. Nuk mjafton të shohësh vetëm titullin e një personi ose emrin e marrëveshjes.

Nga mund të vijë fuqia?

Fuqia mund të vijë nga të drejtat e votës, të drejtat për të emëruar drejtues ose marrëveshje kontraktore. Ndonjëherë një e drejtë e vetme është vendimtare; herë të tjera duhen shqyrtuar disa të drejta së bashku.

E drejta duhet të japë mundësi reale aktuale për të drejtuar aktivitetet përkatëse. Një e drejtë që ekziston vetëm në letër, pa mundësi praktike ushtrimi në rrethanat përkatëse, kërkon analizë të kujdesshme.

Për shembull, dy investitorë mund të kenë përkatësisht 60% dhe 40% të votave. Nëse statuti ia lë shumicës zgjedhjen e drejtuesve, investitori me 60% mund të drejtojë atë vendim; por një marrëveshje e veçantë mund të kërkojë edhe pëlqimin e palës tjetër për vendime të caktuara.

Ky është ilustrim, jo rregull që 60% zgjidh çdo rast. Duhet parë cilat vendime ndikojnë më shumë rezultatet, kush ka të drejtë reale t’i marrë dhe nëse të drejtat e palëve të tjera janë vendimmarrëse apo vetëm mbrojtëse.

Një shembull i thjeshtë

Imagjino një investitor që ka të drejta vote për të zgjedhur drejtuesit që marrin vendimet kryesore të një shoqërie. Këto të drejta mund të jenë tregues i fuqisë së tij mbi veprimtaritë përkatëse.

Përfundimi varet edhe nga të drejtat e investitorëve të tjerë, marrëveshjet dhe natyra e vendimeve. Shembulli nuk provon se çdo aksionar me përqindje të caktuar ka automatikisht kontroll.

Fuqia dhe kontrolli nuk janë e njëjta gjë

Sipas IFRS 10, për të pasur kontroll duhen tri gjëra bashkë: mundësia për të drejtuar veprimtaritë kryesore, përfitime ose humbje që ndryshojnë sipas rezultateve të shoqërisë dhe aftësia për të ndikuar këto rezultate përmes vendimeve. Fuqia është vetëm njëra pjesë.

Një vendimmarrës mund të veprojë në emër të të tjerëve, ndaj duhen shqyrtuar marrëdhënia dhe të drejtat e të gjitha palëve. Përfundimi kërkon faktet e marrëveshjes, jo vetëm faktin se një palë merr vendime.

Të drejtat mbrojtëse

Disa të drejta mund të synojnë mbrojtjen e interesit të një pale në rrethana të caktuara, pa i dhënë asaj drejtimin e zakonshëm të veprimtarive të rëndësishme. Dallimi mes të drejtave mbrojtëse dhe atyre vendimmarrëse është i rëndësishëm.

Për shembull, një kusht në një marrëveshje financimi mund të kufizojë disa veprime të huamarrësit. Nuk duhet supozuar pa analizë se çdo kufizim i tillë i jep huadhënësit fuqi mbi biznesin.

Pse ka rëndësi për pasqyrat?

Ky vlerësim ndihmon të përcaktohet nëse shoqëria duhet përfshirë në pasqyrat e konsoliduara, pra në raportet që paraqesin grupin si një tërësi. Ai ndikon se cilat aktive, detyrime dhe të ardhura hyjnë në këto pasqyra.

Kërko statutet, marrëveshjet e votimit dhe të drejtat për të emëruar drejtuesit. Nëse ndryshon marrëveshja e votimit, për shembull, duhet rishikuar edhe kush ka fuqinë vendimmarrëse.