Për çfarë rregulli bëhet fjalë?
IAS 39 kishte një kategori investimesh të mbajtura deri në maturim. Kjo kategori lidhej me aktive financiare të caktuara që subjekti kishte synimin dhe mundësinë t’i mbante deri në datën e maturimit.
Kur shitej ose riklasifikohej para afatit një pjesë më shumë se e papërfillshme, mund të prekej klasifikimi i gjithë kategorisë. Rregullat kufizonin përdorimin e saj edhe për periudha të caktuara më pas. Kishte përjashtime, ndaj arsyeja dhe koha e shitjes kishin rëndësi.
Pse përdorej termi tainting?
Në literaturën kontabël anglisht, shitja në rrethana të caktuara përshkruhej si një ngjarje që prekte besueshmërinë e klasifikimit të portofolit si i mbajtur deri në maturim. Fjala tainting përdorej si emërtim i shkurtër për këto pasoja.
Kjo nuk do të thotë automatikisht se investimi kishte humbur vlerë ose se shoqëria kishte vepruar në mënyrë të paligjshme. Çështja ishte trajtimi kontabël dhe nëse kushtet e klasifikimit vazhdonin të plotësoheshin.
Një shembull ilustrues
Supozo se një kompani ka klasifikuar disa obligacione si investime të mbajtura deri në maturim sipas rregullave të vjetra që zbatohen në shembull. Më pas ajo shet një pjesë të konsiderueshme para datës së maturimit.
Kontabilisti duhet të shqyrtojë arsyen, madhësinë dhe kohën e shitjes, si edhe përjashtimet dhe kërkesat e zbatueshme. Nuk mund të nxirret përfundimi për trajtimin e portofolit vetëm nga ky përshkrim i shkurtër.
A është e njëjta gjë me zhvlerësimin?
Jo. Zhvlerësimi lidhet me njohjen ose vlerësimin e humbjeve të caktuara të një aktivi sipas kuadrit përkatës. Tainting, në kuptimin historik të përshkruar këtu, lidhej me pasojat e shitjeve për klasifikimin e investimeve të mbajtura deri në maturim.
Të dyja mund të shfaqen në diskutime për aktive financiare, por lindin nga pyetje të ndryshme. Prandaj, kur sheh fjalën “dëmtim”, kontrollo termin anglisht dhe kontekstin e dokumentit.
Çfarë ndryshoi me IFRS 9?
IFRS 9 zëvendësoi pjesë të rëndësishme të IAS 39 për klasifikimin dhe matjen e instrumenteve financiare. Një dokument i stafit të IFRS Foundation shpjegon se modeli i mbajtjes për të arkëtuar flukset kontraktuale nuk ka të njëjtin efekt automatik tainting si rregullat e vjetra.
Kjo nuk do të thotë se shitjet nuk kanë rëndësi. Ato shqyrtohen në kontekstin e modelit të biznesit dhe kërkesave të IFRS 9. Dokumenti i stafit është analizë dhe nuk zëvendëson tekstin e standardit të zbatueshëm.
Si të lexosh një burim të vjetër?
Kontrollo datën e dokumentit, standardin që përmend dhe periudhën financiare që shqyrtohet. Një udhëzim historik për IAS 39 nuk duhet zbatuar automatikisht te çdo aktiv i raportuar sot.
Kërko edhe shpjegimet në pasqyrat financiare për klasifikimin dhe politikat e subjektit. Nëse ke një rast konkret, një specialist kontabël mund të identifikojë kërkesat dhe përjashtimet që vlejnë për atë rast.
Pse ka rëndësi dallimi?
Klasifikimi i një aktivi mund të ndikojë mënyrën si ai matet dhe ku paraqiten ndryshimet në vlerë. Një ndryshim në rregullat kontabël nuk duhet interpretuar vetvetiu si ndryshim në pagesat kontraktuale të investimit.
Për investitorët dhe huadhënësit është e dobishme të kuptojnë si trajtohen aktivet në pasqyra dhe të lexojnë shënimet shoqëruese. Një term i vetëm nuk mjafton për të vlerësuar rrezikun ose gjendjen financiare të një biznesi.
Pyetje të shpeshta
A është tainting gjithmonë humbje financiare?
Jo. Termi këtu lidhet me klasifikimin sipas një rregulli historik.
A ndalon IFRS 9 çdo shitje të aktiveve të mbajtura për arkëtim?
Jo. Shitjet duhen shqyrtuar në kuadrin e modelit përkatës të biznesit.