Çfarë është një agjent në financë?

Çfarë mund të bëjë një agjent?

Një agjent mund të ndihmojë me një transaksion, të administrojë disa veprime ose të marrë vendime të caktuara për një palë tjetër. Kompetencat, pagesa dhe kufizimet duhet të përcaktohen në dokumentet përkatëse. Kjo marrëdhënie shpjegohet më gjerë te agjencia dhe përfaqësimi.

Përpara se të mbështetesh te një agjent, pyet kë përfaqëson, cilat veprime mund të kryejë dhe si paguhet. Një emërtim në kartëvizitë nuk provon vetë se ai mund të lidhë çdo marrëveshje në emrin tënd.

Agjenti dhe pala kryesore

Pala për të cilën vepron agjenti quhet pala kryesore, ose principal në anglisht. Ajo mund ta autorizojë agjentin të marrë vendime ose të kryejë veprime të caktuara në emër të saj.

Kjo nuk është e njëjta gjë me principalin e një kredie, ku fjala mund të përdoret për shumën bazë të huasë. Kuptimi varet nga marrëdhënia që përshkruhet në dokument.

Një shembull i thjeshtë

Imagjino një investitor që autorizon një administrator të marrë disa vendime për një portofol brenda kufijve të një marrëveshjeje. Administratori mund të ketë detyrë të veprojë për investitorin dhe të marrë një pagesë për shërbimin.

Për të përcaktuar rolin real duhen parë kompetencat, mundësia për ta larguar administratorin, pagesa dhe interesa të tjera që ai mund të ketë. Shembulli nuk përcakton automatikisht trajtimin e çdo marrëveshjeje.

Agjenti dhe kontrolli sipas IFRS 10

Në vlerësimin e kontrollit të një subjekti ku është investuar, IFRS 10 kërkon të shqyrtohet nëse një vendimmarrës është agjent apo palë kryesore. Agjenti vepron kryesisht në emër dhe për përfitimin e palës ose palëve të tjera.

Një vendimmarrës nuk bëhet automatikisht agjent vetëm sepse edhe të tjerë përfitojnë nga vendimet e tij. Analiza merr parasysh marrëdhënien në tërësi dhe faktet përkatëse.

Cilat fakte kanë rëndësi?

IFRS 10 shqyrton çfarë vendimesh lejohet të marrë agjenti, çfarë të drejtash kanë palët e tjera, si paguhet dhe sa mund të fitojë ose humbasë nga interesa të tjera në atë investim. Këta faktorë vlerësohen së bashku.

Për shembull, mundësia reale e një pale për të larguar vendimmarrësin mund të jetë e rëndësishme. Duhet parë kontrata dhe mënyra si mund të ushtrohet ajo e drejtë.

Çfarë të kontrollosh para se të autorizosh dikë?

Përcakto me shkrim veprimet e lejuara, kufijtë, tarifat dhe kohëzgjatjen e autorizimit. Sqaro nëse agjenti mund të blejë ose shesë pa miratimin tënd për çdo veprim dhe nëse mund t’ia kalojë autoritetin dikujt tjetër.

Kontrollo autorizimin për shërbimin, mënyrën si do të të raportojë dhe si mund ta përfundosh marrëdhënien. Ruaj dokumentet dhe krahaso veprimet e raportuara me të drejtat që ke dhënë.

Supozo se autorizon një administrator të blejë fonde investimi deri në një shumë të caktuar, por kërkon miratimin tënd për shitje. Marrëveshja duhet të sqarojë si jepet miratimi, si raportohen veprimet dhe çfarë ndodh nëse dëshiron të ndryshosh ose të mbyllësh autorizimin.

Kontrollo edhe nëse pagesa e administratorit varet nga vlera e portofolit ose nga një transaksion. Kjo të ndihmon të kuptosh cilat interesa mund të ndikojnë vendimet. Shembulli nuk përcakton automatikisht nëse vendimmarrësi është agjent sipas IFRS 10; ai vlerësim kërkon të gjitha faktet.