Kush mund të jetë pjesë e personelit?
Një biznes mund të ketë punonjës në shitje, prodhim, administratë ose drejtim. Rolet dhe marrëdhëniet e punës ndryshojnë sipas organizimit dhe kontratave.
Kur lexon një raport, kontrollo cilët persona përfshihen në shifrat e paraqitura. Një numër punonjësish në një datë mund të jetë ndryshe nga mesatarja e punonjësve gjatë vitit.
Cilat janë kostot e personelit?
Kostot mund të përfshijnë paga, kontribute dhe përfitime të tjera sipas marrëveshjeve dhe rregullave përkatëse. Disa mund të paguhen çdo muaj, ndërsa të tjera mund të lidhen me një periudhë më të gjatë. Një përfitim i lidhur me punën është edhe leja vjetore me pagesë, sipas kushteve që zbatohen për punonjësin.
Paga që merr punonjësi në llogari nuk është domosdoshmërisht e njëjtë me koston totale për punëdhënësin. Për të kuptuar ndryshimin, duhen parë zbritjet dhe detyrimet që zbatohen në rastin konkret.
Një shembull i thjeshtë
Supozo se një biznes ka tre punonjës dhe paga bruto e secilit është 80,000 lekë në muaj. Totali i këtyre pagave bruto është 240,000 lekë për muajin.
Kjo nuk është domosdoshmërisht kostoja e plotë e personelit. Mund të ketë kontribute të punëdhënësit, bonuse ose përfitime të tjera. Shembulli nuk llogarit norma tatimore ose kontributesh.
Si trajtohen në kontabilitet?
IAS 19 trajton përfitimet e punonjësve dhe kërkon njohjen e shpenzimeve dhe detyrimeve përkatëse sipas kushteve të standardit. Përfitimet mund të jenë afatshkurtra, pas punësimit ose të llojeve të tjera.
Njohja e një shpenzimi nuk ndodh gjithmonë në të njëjtën datë me pagesën. Për të kuptuar shumën e papaguar dhe periudhën, lexo pasqyrat dhe shënimet përkatëse.
Personeli drejtues
Një raport mund të veçojë informacion për personelin kryesor drejtues. Kjo kategori lidhet me personat që kanë autoritet dhe përgjegjësi për planifikimin, drejtimin dhe kontrollin e veprimtarisë sipas përkufizimit përkatës.
IAS 24 trajton disa informacione për kompensimin e kësaj kategorie. Mos supozo se termi përfshin automatikisht çdo person me një titull të caktuar pa parë rolin dhe përkufizimin.
Pse ka rëndësi për një biznes?
Planifikimi i personelit ndihmon biznesin të kuptojë sa punonjës i nevojiten dhe cilat kosto duhet të përballojë. Përfshi në buxhet edhe pagesat që nuk ndodhin çdo muaj, kur ato parashikohen.
Kur kërkon kredi, biznesit mund t’i kërkohen të dhëna për pagat dhe shpenzimet e tjera. Këto e ndihmojnë bankën të kuptojë sa nga të ardhurat mbeten për shlyerjen e kredisë. Dokumentet e nevojshme varen nga produkti dhe rasti.
Çfarë të kontrollosh si punonjës?
Lexo kontratën, pagën bruto, kushtet e pagesës dhe përfitimet e dakordësuara. Ruaj dokumentet e pagesës dhe kërko shpjegim kur një zbritje ose përbërës nuk është i qartë.
Për informacion mbi të drejtat e tua dhe detyrimet përkatëse, përdor burimet zyrtare dhe kërko këshillë profesionale kur është e nevojshme. Kushtet ndryshojnë sipas vendit dhe marrëveshjes.
Si të lexosh shpenzimet në një raport?
Kontrollo periudhën që mbulojnë shifrat dhe nëse biznesi paraqet pagat e kontributet në një zë të veçantë apo i përfshin në disa funksione. Për shembull, shpenzimet e punonjësve mund të ndahen midis prodhimit dhe administratës.
Kur krahason dy vite, shiko nëse kanë ndryshuar numri i punonjësve, koha e punës ose përbërësit e pagesës. Vetëm rritja e një totali nuk shpjegon vetë arsyen e ndryshimit.
Pyetje të shpeshta
A është kostoja e personelit e njëjtë me pagën neto?
Jo. Ajo mund të përfshijë edhe shuma të tjera.
A është çdo person që ofron shërbim punonjës?
Jo domosdoshmërisht. Marrëdhënia varet nga kontrata dhe rregullat që zbatohen.