Çfarë është një opsion financiar?

Si funksionon një opsion?

Kontrata përcakton çfarë mund të blihet ose shitet, me çfarë çmimi dhe deri kur. Sendi ose instrumenti me të cilin lidhet opsioni quhet aktiv bazë; çmimi i paracaktuar quhet çmim ushtrimi.

Pagesa që bën blerësi për këtë të drejtë quhet prim. Blerësi zgjedh nëse do ta ushtrojë të drejtën, ndërsa shitësi merr përsipër detyrimin përkatës nëse ajo ushtrohet.

Opsion blerjeje dhe opsion shitjeje

Një opsion blerjeje, i quajtur call, zakonisht i jep mbajtësit të drejtën të blejë aktivin bazë sipas kushteve të marrëveshjes. Një opsion shitjeje, i quajtur put, mund t’i japë të drejtën ta shesë atë.

Datat e ushtrimit dhe mënyra e shlyerjes mund të ndryshojnë. Lexo nëse kontrata lejon ushtrimin para datës së skadimit dhe nëse shlyerja bëhet me dorëzim të aktivit apo në para.

Një shembull i thjeshtë

Imagjino një opsion blerjeje për një aksion me çmim ushtrimi 100 njësi. Nëse çmimi i tregut është 110 në një moment kur opsioni mund të ushtrohet, diferenca është 10 njësi për aksion përpara primit dhe kostove.

Ky është një shembull ilustrues, jo fitim neto. Nga diferenca duhet zbritur primi dhe tarifat. Nëse primi ishte 6 njësi dhe tarifat 1 njësi për aksion, rezultati i këtij shembulli do të ishte 3 njësi për aksion: 10 − 6 − 1.

Çfarë rrezikon blerësi?

Vlera e opsionit mund të bjerë dhe opsioni mund të skadojë pa u ushtruar. Në një blerje të thjeshtë opsioni, primi i paguar mund të humbasë; kushtet e sakta dhe çdo kosto tjetër duhen kontrolluar në dokumentet e produktit.

Çmimi i aktivit bazë nuk është i vetmi faktor. Koha deri në skadim dhe kushtet e tregut mund të ndikojnë vlerën e opsionit, ndaj një lëvizje e pritshme mund të mos prodhojë rezultatin që investitori shpreson.

Te shembulli i opsionit të blerjes me çmim ushtrimi 100, supozo se në skadim aksioni kushton 95 njësi dhe mbajtësi nuk e ushtron opsionin. Nëse ka paguar prim 6 njësi dhe tarifë 1 njësi, humbja për atë opsion të thjeshtë është 7 njësi në këtë ilustrim.

Nëse opsioni shitet para skadimit, çmimi që mund të merret varet nga tregu dhe kushtet e kontratës; rezultati mund të jetë ndryshe. Kontrollo edhe sa aksione mbulon një kontratë, sepse një çmim i shprehur për aksion nuk është domosdoshmërisht kostoja e gjithë kontratës.

Çfarë rrezikon shitësi?

Shitësi mund të ketë detyrime kur opsioni ushtrohet. Disa strategji mund të krijojnë humbje të mëdha dhe kërkesa për garanci; rreziku varet nga lloji i opsionit dhe pozicionet e tjera që mbahen.

Mos supozo se primi i marrë kufizon humbjen e shitësit. Kërko shembuj të skenarëve, kërkesat për fonde dhe kushtet për mbylljen e pozicionit përpara nënshkrimit.

Çfarë të kontrollosh?

Kontrollo aktivin bazë, çmimin e ushtrimit, datën e skadimit, primin dhe sa njësi mbulon kontrata. Sqaro nëse duhet të dorëzosh ose marrësh aktivin apo vetëm një shumë në para. Kërko shembuj për rritje dhe ulje të çmimit, përfshirë çdo kërkesë për garanci shtesë.

Sigurohu që ndërmjetësi është i autorizuar për shërbimin dhe tregun përkatës. Nëse një humbje mund të ndikojë shpenzimet e tua të nevojshme, shqyrto me kujdes nëse produkti është i përshtatshëm.