Kush mund të jetë klient?
Një klient mund të jetë individ, familje, biznes ose organizatë. Produkti dhe dokumentet që kërkohen mund të ndryshojnë sipas llojit të klientit dhe shërbimit. Për shembull, një kredi për individë mund të ketë kushte të tjera nga një kredi për biznes.
Marrëdhënia përcaktohet nga kontrata dhe kushtet e produktit. Të jesh klient i një banke për një shërbim nuk do të thotë automatikisht se çdo produkt tjetër do të miratohet ose do të ketë të njëjtat kushte.
Klienti në një kontratë
Një kontratë mund të përcaktojë çfarë shërbimi ofrohet, çfarë paguan klienti, sa zgjat marrëveshja dhe çfarë ndodh kur ajo ndryshohet ose përfundon. Leximi i saj ndihmon të kuptohen të drejtat dhe detyrimet e të dyja palëve.
Nëse një kusht nuk është i qartë, kërko sqarim përpara nënshkrimit. Mbaj një kopje të marrëveshjes, informacionit parakontraktor dhe listës së tarifave që lidhet me shërbimin.
Një shembull i thjeshtë
Imagjino një person që hap një llogari për të marrë pagën. Ai është klient i institucionit që ofron llogarinë dhe duhet të kontrollojë tarifat, mënyrat e përdorimit dhe kushtet e mbylljes.
Nëse më vonë kërkon kredi, banka mund të vlerësojë aplikimin sipas rregullave të saj. Një ofertë e lidhur me marrjen e pagës duhet të shpjegojë çfarë kushti kërkohet dhe sa kohë vlen norma e propozuar.
Çfarë të kontrollosh përpara një kredie?
Krahaso shumën, monedhën, afatin, interesin fillestar dhe atë pasues, tarifat dhe shumën totale që do të paguash. Kërko edhe normën efektive të interesit (NEI): ajo e shpreh koston e kredisë si përqindje vjetore dhe përfshin interesin e kostot që kërkon llogaritja përkatëse. Kërko planin e kësteve dhe pyet si ndryshon ai nëse rritet interesi.
Nëse të ardhurat dhe kredia janë në monedha të ndryshme, ndryshimi i kursit mund të ndikojë shpenzimin mujor. Dokumentet dhe kushtet e punësimit ose të të ardhurave varen nga banka dhe produkti.
Klienti në raportimin financiar
IFRS 15 trajton të ardhurat nga kontratat me klientët. Në këtë kontekst, klienti është pala që lidh marrëveshje për të marrë mallra ose shërbime që janë rezultat i veprimtarisë së zakonshme të subjektit, në këmbim të një pagese ose vlere tjetër.
Standardi shqyrton, ndër të tjera, kontratën, mallrat ose shërbimet e premtuara dhe çmimin e transaksionit. Nuk zbatohet automatikisht e njëjta mënyrë raportimi për çdo produkt financiar; fushat e standardeve duhen parë veçmas.
Komunikimi dhe dokumentet
Ruaj ofertat, kontratat, vërtetimet e pagesave dhe komunikimet e rëndësishme. Nëse zbulon një pagesë që nuk e kupton, kërko një shpjegim dhe kontrollo si paraqitet një ankesë sipas procedurës së institucionit. Shëno datën e kërkesës dhe ruaj përgjigjen, që të mund të ndjekësh çështjen dhe të krahasosh shpjegimin me kushtet e shkruara që ke pranuar.
Për të mbrojtur të dhënat, përdor kanalet zyrtare të kontaktit dhe kontrollo kujt po ia jep dokumentet. Kushtet për identifikim dhe informacion varen nga shërbimi dhe kërkesat e zbatueshme.
Pyetje të shpeshta
A është klienti gjithmonë individ?
Jo. Një biznes ose organizatë mund të jetë klient për shërbimet që merr.
A e garanton statusi i klientit miratimin e një kredie?
Jo. Miratimi dhe kushtet varen nga vlerësimi i institucionit dhe produkti.