Çfarë është një warrant?
Një warrant mund t’i japë mbajtësit të drejtën, por jo detyrimin, të blejë një numër aksionesh të një shoqërie me një çmim të përcaktuar gjatë një periudhe. Kushtet e sakta varen nga instrumenti.
Ai mund të emetohet nga një shoqëri dhe të lidhet me një formë financimi. Përpara një vendimi, lexo dokumentin e emetimit për çmimin, numrin e aksioneve, afatin dhe kufizimet.
Një shembull i thjeshtë
Shembull ilustrues: një warrant të lejon të blesh një aksion për 100 lekë deri në një datë të caktuar. Këto 100 lekë quhen çmimi i ushtrimit. Nëse aksioni tregtohet me 130 lekë, diferenca është 30 lekë për aksion.
Kjo diferencë nuk është automatikisht fitimi neto. Duhet të merren parasysh çmimi i paguar për warrant-in, tarifat, tatimet dhe mundësia reale për të kryer transaksionin. Nëse nuk përdoret brenda afatit, e drejta mund të skadojë.
Cilat rreziqe ka?
Nëse çmimi i aksionit mbetet nën çmimin e ushtrimit deri në skadim, ushtrimi mund të mos jetë ekonomikisht i favorshëm dhe warrant-i mund të humbasë vlerën. Mbajtësi mund të humbasë shumën e paguar për instrumentin.
Shiko edhe nëse instrumenti mund të shitet lehtë dhe nëse emetuesi ka të drejtë ta shlyejë sipas kushteve. Vlera e warrant-it mund të ndryshojë dhe nuk është e njëjtë me vlerën e aksionit.
Çfarë është garanti i një kredie?
Në përdorimin e zakonshëm shqip, garant mund të jetë personi që merr përsipër një përgjegjësi lidhur me detyrimin e një huamarrësi. Roli i tij përcaktohet në dokumentet dhe rregullat që zbatohen.
Para se të pranosh të jesh garant, kërko sqarim për shumën që mund të kërkohet, kushtet kur lind përgjegjësia dhe kohëzgjatjen. Të jesh garant nuk është e njëjta gjë me zotërimin e një warrant-i për aksione.
Warrant dhe aksion
Zotërimi i një warrant-i zakonisht jep një të drejtë sipas kontratës, por nuk është domosdoshmërisht i njëjtë me zotërimin e aksioneve përpara ushtrimit. Kontrollo nëse dhe kur mbajtësi fiton të drejta të lidhura me aksionin.
Dokumentet mund të përcaktojnë kushte për numrin e aksioneve, ndryshime të mundshme dhe mënyrën e ushtrimit. Një shembull i përgjithshëm nuk zëvendëson kushtet e instrumentit tënd.
Çfarë të kontrollosh?
Lexo datën e skadimit, çmimin e ushtrimit, numrin e aksioneve dhe tarifat. Pyet kush e emeton instrumentin, si ushtrohet e drejta dhe nëse ka kufizime për shitjen ose transferimin.
Kërko informacion nga burime zyrtare dhe verifiko autorizimin e ofruesit. Mos u mbështet vetëm te ndryshimi i fundit i çmimit ose te një premtim për fitim.
Pse ka rëndësi data e skadimit?
E drejta e warrant-it mund të ushtrohet vetëm sipas periudhës dhe kushteve të përcaktuara. Nëse afati kalon pa u ushtruar, mbajtësi mund të humbasë të drejtën edhe nëse më vonë çmimi i aksionit ndryshon.
Kontrollo si jepet udhëzimi për ushtrim dhe nëse ndërmjetësi ka një afat praktik më të hershëm. Kërko informacion për kostot dhe kohën e përpunimit përpara se të mbështetesh në një veprim në ditën e fundit.
Pyetje të shpeshta
A është warrant një garanci për fitim?
Jo. Është një e drejtë me kushte dhe mund të humbasë vlerë.
A është garanti i kredisë i njëjtë me mbajtësin e warrant-it?
Jo. Roli dhe detyrimet janë të ndryshme.