Çfarë është garancia për një kredi?

Pse kërkohet një garanci?

Një bankë mund të kërkojë siguri shtesë kur shqyrton një kredi. Ajo mund të vlerësojë të ardhurat, shumën, afatin dhe faktorë të tjerë për të përcaktuar kushtet e ofertës.

Garancia nuk e zëvendëson detyrimin e huamarrësit për të paguar sipas kontratës. Para nënshkrimit, kërko shpjegim se çfarë garancie kërkohet, kush e jep dhe kur mund të përdoret.

Garancia personale dhe kolaterali

Një garanci personale mund të përfshijë një angazhim të një personi tjetër për detyrimin e huamarrësit, sipas kontratës dhe ligjit. Kolaterali është një pasuri ose e drejtë që përdoret si siguri, për shembull një pronë kur pranohet nga banka.

Këto forma kanë pasoja të ndryshme. Mos supozo se personi që nënshkruan si garant ka të njëjtat të drejta ose detyrime si bashkëhuamarrësi; roli i secilit përcaktohet nga dokumentet dhe rregullat e zbatueshme.

Një shembull i thjeshtë

Imagjino se një person aplikon për kredi dhe banka kërkon një garant. Para se të nënshkruajë, garanti pyet cilat pagesa mund t’i kërkohen nëse huamarrësi nuk paguan dhe nëse ka kufi për angazhimin e tij.

Ky shembull nuk përcakton kushtet e një kontrate reale. Përgjegjësia mund të përfshijë elemente të ndryshme sipas marrëveshjes, prandaj kërko kopjen e dokumenteve dhe sqarim profesional kur është e nevojshme.

Çfarë të kontrollojë një garant?

Lexo shumën e garantuar, afatin, rrethanat kur mund të kërkohet pagesa dhe mënyrën e njoftimit. Pyet nëse angazhimi përfshin interes, tarifa ose shpenzime të tjera dhe çfarë ndodh nëse ndryshohen kushtet e kredisë.

Mendo nëse mund ta përballosh pagesën pa dëmtuar buxhetin tënd. Një nënshkrim për një person të afërt mund të krijojë përgjegjësi financiare që duhet kuptuar para vendimit.

Në Shqipëri, neni 590 i Kodit Civil parashikon se dorëzanësi përgjigjet së bashku me debitorin kryesor, përveç kur marrëveshja parashikon ndryshe. Kjo do të thotë se nuk duhet të supozosh se banka është gjithmonë e detyruar të kërkojë fillimisht çdo pagesë nga huamarrësi para se t’i drejtohet dorëzanësit.

Kodi lejon që palët të bien dakord ndryshe për radhën e kërkimit të pagesës. Lexo dokumentin që po firmos dhe kërko sqarim për shumën, interesin dhe shpenzimet që mund të mbulohen. Nëse përgjegjësia nuk është e qartë, një jurist mund të të ndihmojë para nënshkrimit.

Çfarë të kontrollosh për një pronë si siguri?

Nëse ofrohet një pronë, pyet për dokumentet, vlerësimin, sigurimin dhe shpenzimet që mund të kërkohen. Kontrollo kush është pronari dhe çfarë të drejtash i jepen bankës sipas marrëveshjes.

Nëse pagesat nuk kryhen, pasojat varen nga kontrata dhe procedurat ligjore. Mos supozo se një pronë është pa rrezik vetëm sepse kësti duket i përballueshëm në fillim.

Garancia nuk është miratim automatik

Banka vlerëson të ardhurat, detyrimet dhe dokumentet edhe kur ofrohet garant ose pronë. Vlera e pronës nuk tregon vetë nëse aplikanti mund ta paguajë këstin.

Pyet si ndikon garancia në interesin dhe tarifat e ofertës. Sqaro edhe kur përfundon angazhimi pas shlyerjes së kredisë dhe çfarë dokumenti merr për mbylljen e tij.