Si mund të shfaqet një anomali?
Një shifër mund të jetë llogaritur gabim, një detyrim mund të jetë lënë jashtë ose një zë mund të jetë paraqitur në vendin e gabuar. Anomalia mund të lidhet edhe me një shpjegim që mungon ose që nuk e përshkruan saktë një situatë.
Shkaqet mund të jenë të ndryshme: gabime në regjistrim, përdorimi i të dhënave jo të plota ose zbatimi i gabuar i një rregulli. Vetëm fjala anomali nuk provon se gabimi është bërë me qëllim.
Një shembull i thjeshtë
Imagjino se një biznes ka marrë një faturë për 100,000 lekë, por e ka regjistruar gabimisht si 10,000 lekë. Nëse gjithçka tjetër është e njëjtë, detyrimi i paraqitur është 90,000 lekë më i ulët sesa shuma e faturës.
Ky është një shembull ilustrues. Para korrigjimit, kontrollohen fatura dhe regjistrimi për të parë nëse gabimi prek vetëm detyrimin apo edhe shpenzimin e regjistruar.
Çfarë do të thotë anomali materiale?
Një gabim quhet material kur është aq i rëndësishëm sa mund të ndikojë vendimet e lexuesve kryesorë të pasqyrave financiare. Kjo mund të ndodhë kur informacioni mungon, është i pasaktë ose është paraqitur në mënyrë që e bën të vështirë të dallohet. Kur pasqyrat janë audituar, raporti i auditimit ndihmon të kuptosh përfundimin e audituesit dhe kufijtë e tij.
Nuk ka një shumë të vetme që e bën çdo gabim material. Madhësia, natyra dhe rrethanat kanë rëndësi. Disa anomali mund të jenë të rëndësishme edhe kur shqyrtohen së bashku, megjithëse secila më vete duket e vogël.
Pse ka rëndësi për lexuesin?
Investitorët, huadhënësit dhe kreditorët mund të përdorin pasqyrat për të kuptuar gjendjen e një biznesi. Nëse borxhet, të ardhurat ose rreziqet nuk paraqiten saktë, vendimi i tyre mund të mbështetet në një pamje jo të plotë.
Një anomali në fitim nuk do të thotë gjithmonë se është prekur edhe paraja në bankë në të njëjtën shumë. Kontrollo natyrën e gabimit, flukset e parasë dhe shpjegimet që shoqërojnë korrigjimin.
Si zbulohet dhe korrigjohet?
Një biznes mund të krahasojë regjistrat me faturat, kontratat, inventarin dhe llogaritë bankare. Gjetja e një diference është pikënisja: duhet hetuar nëse ka gabim, cila periudhë preket dhe cilat shifra ose shënime duhen ndryshuar. Mbajtja e dokumenteve mbështetëse dhe shënimi i korrigjimeve ndihmojnë që më vonë të kuptohet pse ndryshoi një shifër në raportin financiar të biznesit.
Trajtimi i një gabimi të periudhave të mëparshme varet nga standardet dhe rrethanat. Një kontabilist ose auditor mund të ndihmojë të vlerësohen materialiteti, korrigjimi dhe informacioni që duhet dhënë.
Anomalia dhe auditimi
Auditori shqyrton informacionin sipas standardeve të auditimit dhe vlerëson rrezikun e anomalive materiale. Ai përdor prova dhe gjykim profesional; një auditim nuk do të thotë se është kontrolluar individualisht çdo transaksion.
Lexo raportin e auditorit dhe shënimet e pasqyrave për të kuptuar përfundimin dhe çdo çështje të theksuar. Mos e interpreto një fjalë të vetme pa parë të gjithë raportin.
Pyetje të shpeshta
A është çdo anomali mashtrim?
Jo. Ajo mund të vijë nga gabim ose rrethana të tjera; shkaku kërkon shqyrtim.
A është një gabim i vogël gjithmonë i parëndësishëm?
Jo. Duhet parë çfarë informacioni prek dhe cili është efekti i tij bashkë me gabimet e tjera.